មុខងារប្រព័ន្ធរិភាគរោគសញ្ញារថយន្តជំនាន់ទី2

On Board Diagnostic Systems

តើប្រព័ន្ធវិភាគរោគសញ្ញាអាចធ្វើអ្វីបានខ្លះ ?

ប្រព័ន្ធវិភាគរោគសញ្ញាជំនាន់ទី 2 (On-Board Diagnostics 2) ត្រូវបានបង្កើតឡើងជាចម្បងដើម្បីរកឲ្យឃើញ អំពីភាពខុសប្រក្រតី នៃការបញ្ចេញផ្សែងពុលពីម៉ាស៊ីនរថយន្ត រួមទាំងប្រភេទនៃកំហុសក្នុងប្រព័ន្ធម៉ាស៊ីន ដែលអាចបង្កឲ្យមានការកើនឡើង នៃការបំភាយឧស្ម័នពុលរហូតដល់ 150%។ ប្រព័ន្ធ OBD II អាចត្រួតពិនិត្យមើលប្រព័ន្ធម៉ាស៊ីនដោយផ្នែកៗរួមមាន៖ ផលិតភាពរបស់ប្រអប់បំលែងឧស្ម័នពុល (converter efficiency), កម្តៅរបស់កាតាលីករនៅក្នុងប្រអប់បំលែងឧស្ម័ន (catalyst heating), ប្រព័ន្ធខ្យល់ចេញ/ចូលធុងសាំង (fuel tank ventilation system), ប្រព័ន្ធខ្យល់ចូលម៉ាស៊ីន (air injection system), ការតំរឹមរបៀបបាញ់ឥន្ធនៈ (fuel trim), សែនស័រអុកស៊ីសែន (oxygen sensors), ប្រព័ន្ធបំលែងផ្សែងពុលមកប្រើការវិញ (function of EGR system), ប្រព័ន្ធខ្យល់ដំណាក់កាលទី2 (function of secondary air system), ត្រួតពិនិត្យទែម៉ូស្តាត (coolant thermostat), ប្រព័ន្ធហឺយបន្ទប់ដងរវៃ (positive crankcase ventilation system) និងអាចត្រួតពិនិត្យប្រព័ន្ធម៉ាស៊ីនត្រជាក់ឡាន (A/C systems) ផងដែរ  ។

ប្រសិនបើមានភាពខុសប្រក្រតីអ្វីមួយកើតឡើង នៅក្នុងប្រព័ន្ធត្រួតពិនិត្យណាមួយខាងលើ ប្រព័ន្ធ OBD II អាចចាប់យកពត៌មាន ហើយវានឹងបង្កើតលេខកូដបញ្ហា បន្ទាប់មកភ្លើងសញ្ញាខុសប្រក្រតី (Malfunction Indicator Lamp (MIL)) នឹងភ្លឺឡើង នៅលើតាប្លូកុងទ័រឡាន (instrument cluster)។

នៅពេលដែលប្រព័ន្ធ OBD II ចាប់បានកំហូច ឬភាពមិនប្រក្រតីណាមួយ វានឹងបង្កើតប្រភេទលេខកូដបញ្ហា (diagnostic trouble codes (DTCs))។  ប្រភេទកូដបញ្ហាទូទៅ (genericcodes) ដែលជាកូដរួមទូទៅរបស់រថយន្ត ដែលបានផលិតតាំងពីឆ្នាំ 1996  និងប្រភេទកូដពិសេសរបស់រោងចក្រ (OEM codes) ដែលត្រូវបានចាត់ថ្នាក់តាមប្រភេទម៉ូដែលរថយន្ត និងឆ្នាំផលិត។

ឧទាហណ៍៖ លេខកូដ P0150

ដើម្បីទទួលបានលេខកូដ អ្នកត្រូវភ្ជាប់ម៉ាស៊ីនស្កេនរថយន្ត (scan tool) ទៅនឹងស្នូកអេឡិចត្រូនិច ដែលមាន 16 រន្ធ (16-pin J1962 connector) ជាធម្មតាទីតាំងរបស់វាស្ថិតនៅក្រោមតាប្លូឡានក្បែឈ្នាន់ល្បឿន ប៉ុន្តែរថយន្តប្រភេទខ្លះ ស្នូកអេឡិចត្រូនិច មានទីតាំងផ្សេងៗពីគ្នា។ រថយន្តម៉ាក់ Volvo មានស្នូកស្ថិតនៅក្បែរហ្រ្វាំងដៃ, Audi មានស្នូកស្ថិតនៅក្រោមកៅអីអង្គុយ ខាងក្រោយ, Honda មានស្នូកស្ថិតនៅក្រោមចានគោះបារី, BMW និង VW មានស្នូកនៅក្បែរគែមទ្វាខាងមុខជាដើម ល ។

Toyota Matrix 2003-2015 OBD port connector socket (DLC DATA LINK)

បញ្ហានៃការបាត់ចំហេះម៉ាស៊ីន (misfiring detection)

ជាមួយការបាត់ចំហេះ ភ្លើងឆែកម៉ាស៊ីន (check engine light) នឹងភ្លឺឡើង ប្រសិនបើប្រព័ន្ធ OBD II កំណត់បានអត្រានៃចំហេះដែលខុសប្រក្រតីកើនឡើងខ្ពស់។ ម៉ូដែលឡានមួយចំនួន ភ្លើងសញ្ញាឆែកម៉ាស៊ីននឹងភ្លឺឡើងភ្លិបភ្លែតមួយវិនាទីម្ដង នៅពេលម៉ាស៊ីនចាប់ផ្ដើមបាត់ចំហេះ (misfiring) បន្ទាប់មកវានឹងរលត់ទៅវិញ ប្រសិនបើម៉ាស៊ីនឆេះ ប្រក្រតីវិញ។

ប្រព័ន្ធ OBD II នឹងត្រួតពិនិត្យអត្រាចំហេះនៃស៊ីឡាំងនីមួយៗជាមួយនឹងទិន្នន័យរបស់ល្បឿនម៉ាស៊ីន (engine speed), បន្ទុកម៉ាស៊ីន (engine load) និងកម្រិតកម្ដៅម៉ាស៊ីន នៅពេលភាពខុសប្រក្រតីនៃចំហេះ ត្រូវបានចាប់យកពត៌មាន ប្រព័ន្ធ OBD II នឹងបង្កើតលេខកូដបណ្ដោះអាសន្ន (temporary fault code) ដែលប្រព័ន្ធនៅរង់ចាំបញ្ហាដដែលកើតឡើងម្ដងទៀតនៃ វដ្តនៃការបរម៉ាស៊ីន (drive cycle) ។

ប្រសិនបើម៉ាស៊ីនចាប់ផ្ដើមមានដំណើរការប្រក្រតីនៃវដ្តបន្ទាប់ នោះលេខកូដបញ្ហាដែលបង្កើតឡើងបណ្ដោះអាសន្ននោះនឹងត្រូវលុបចោលចេញពីអង្គចង់ចាំវិញ នៅក្នុងម៉ូឌុលអេឡិចត្រូនិច។ ប៉ុន្តែបើករណីនេះកើតឡើងបន្តទៀត ធ្វើឲ្យភ្លើងសញ្ញឆែកម៉ាស៊ីននៅតែភ្លឺឡើងនៅរដ្តបន្ទាប់ នោេះកូដបញ្ហានោះគឺជាកូដបញ្ហាធ្ងន់ធ្ងរ (hard code)។

engine misfiring code

ប្រព័ន្ធ OBD II អាចដឹងថាមានស៊ីឡាំងណាមួយបាត់បង់ចំហេះ ជាឧទាហរណ៍ លេខកូដ P0301 ជាលេខកូដដែលប្រាប់ថា ស៊ីឡាំងទី1 មិនដំណើរការ (មិនឆេះ) ប៉ុន្តែប្រព័ន្ធ OBD II មិនអាចប្រាប់ថាតើមូលហេតុនោះបណ្ដាលមកពីអ្វី ប្រសិនបើវាមិនទាន់ទទួលលេខកូដបន្ថែម (additional codes) ដូចជាលេខកូដ ប៉ិចឥន្ធនៈខូចឬស្ទះ (bad fuel injector) និងលេខកូដ ល្បាយខ្សត់  (lean mixture) ជាដើម។ ប្រសិនបញ្ហាជាប់ទាក់ទងនឹងប្រព័ន្ធបញ្ឆេះម៉ាស៊ីន (ignition-related) នោះ ប្រព័ន្ធ OBD II មិនអាចប្រាប់បញ្ហានោះថាបណ្ដាលមកពី ឆ្នុកផ្លេកខូច (fouled spark plug) ឬបណ្ដាលមកពីដាច់ខ្សែភ្លើង ឬឆ្នុករបស់ខ្សែម៉ាស (grounded plug wire) បានទេ។ ប៉ុន្តែ ប្រព័ន្ធ OBD II អាចប្រាប់ចំឬសគុលនៃបញ្ហា ប្រសិនបើម៉ាស៊ីនប្រើប្រព័ន្ធបញ្ឆេះសេរ៊ីថ្មីប្រភេទ distributorless ignition or coil-on-plug system ដែលប្រព័ន្ធនេះមានរប៊ុមខ្សែម៉ាស (grounded coil) វាអនុញ្ញាតឲ្យប្រព័ន្ធអេឡិចត្រូនិចអាចវិភាគស្ថានភាពរបស់ខ្សែម៉ាស។

ក្នុងការវិភាគរោគសញ្ញា នៃការបាត់ចំហេះម៉ាស៊ីន អ្នកត្រូវការឧបករណ៍មួយចំនួន ដូចជា ម៉ាស៊ីនស្កេន (scan tool), ឌីជីថលម៉ាល់ទីម៉ែត (digital multimeter), មើលដ្យាក្រាមម៉ាល់ទីម៉ែត (graphing multimeter) ឬម៉ាស៊ីនស្កូប (oscilloscope) ដែលវាអាចមើលទិន្នន័យផ្ទាល់នូវតង់ស្យុងរបស់សែនស័រ (sensor voltage) ឬក៏ម៉ាស៊ីនស្កេនទំនើប ដែលវាអាចត្រួតពិនិត្យដ្យាក្រាមចំហេះម៉ាស៊ីនបានយ៉ាងសុក្រិត។

លេខកូដព្រាវនៃបញ្ហាបាត់ចំហេះ (random misfire problem) ដូចជាកូដ P0300 ជាលេខកូដដែល ប្រព័ន្ធ OBD II ឲ្យមកព្រាវ មានន័យថាបញ្ហាគឺអាចមានស៊ីឡាំងណាមួយបាត់ចំហេះ ក្នុងចំណោមស៊ីឡាំទាំងអស់នៃម៉ាស៊ីនឡាន។ ករណីនេះជាធម្មតា វាបណ្តាលមកពីលក្ខខណ្ឌ័ ល្បាយខ្សត់ (lean fuel condition) ដែលម៉ាស៊ីនកំពុងតែមានលេចខ្យល់ (vacuum leak), លេចខ្យល់នៅក្នុងបំពង់ហឺត (intake manifold leak), ស្ទះប៉ិចឥន្ធនៈ (dirty injectors), សំពាធឥន្ធនៈទាប (low fuel pressure) ឬក៏ដោយសារស៊ូប៉ាប់ប្រព័ន្ធបំលែងផ្សែងពុលមកប្រើការវិញ (EGR valve) បើកមិនស្រួលជាដើម។ ប្រសិនបើលេខកូដបញ្ហាបាត់ចំហេះ អមដោយលេខកូដបន្ថែមដូចជាលេខកូដ P0171  ដែលជាកូដបញ្ហាខ្នែងទី1 របស់ស៊ីឡាំង  (cylinder bank 1) ឬ P0174 ជាលេខកូដបញ្ហារបស់ខ្នែងទី2 (cylinder bank 2) នោះវានឹងជួយបំបែកបញ្ហាជាផ្នែកៗងាយស្រួលស្វែងរកដើម្បីជួសជុល។ ប្រសិន OBD II អាចឲ្យលេខកូដ P0400 – P0408, នោះវាបង្ហាញថាបញ្ហាជាប់ទាក់ទងជាមួយ ប្រព័ន្ធបំលែងផ្សែងពុលមកប្រើការវិញ (EGR-related problem) ។

OBD 2 Code Guide (Mobile Apps)

ណែនាំ ៖ ចំពោះការអានលេខកូដ អ្នកអាចស្វែងរកតារាងចាត់ថ្នាក់កូដម៉ាស៊ីន (engine Pcodes) នៅលើវេបសាយមួយចំនួន ឬអ្នកអាចទាញយកពីកម្មវិធីទូទរសព្ទ័ (OBD 2 Code Guide)។

បញ្ហាប្រព័ន្ធបញ្ជូនឥន្ធនៈ (fuel delivery problems)

ប្រព័ន្ធ OBD II ត្រួតពិនិត្យប្រតិបត្តិការនៃប្រព័ន្ធបញ្ជូនប្រេងឥន្ធនៈ (fuel delivery system) គ្រប់ពេលនៅពេលរថយន្តបរ។ វាអាចត្រួតពិនិត្យប៉ិចឥន្ធនៈ (fuel injectors), សំពាធប្រេងឥន្ធនៈ (fuel pressure), ប្រតិបត្តិការរបស់ស្នប់ឥន្ធនៈ (operation fuel pump), សែនស័រអុកស៊ីសែន (oxygen sensor), អាចត្រួតពិនិត្យប្រព័ន្ធបញ្ជូនឥន្ធនៈ (feedback fuel control loop) និង អាចត្រួតពិនិត្យ ត្រណឹមបាញ់ឥន្ធនៈ (fuel trim adjustment)។ ប្រសិន OBD II ចាប់យកបានបញ្ហាណាមួយ ពេលនោះវានឹងកំណត់លេខកូដ ហើយបំភ្លឺភ្លើងសញ្ញាខុសប្រក្រតី បើសិនជាភាពខុសប្រក្រតីនោះកើតឡើង 2 ដង នៃវដ្តនៃការបរម៉ាស៊ីន ។

និយាយអំពីសែនស័រអុកស៊ីសែន គ្រប់ពេលដែលវាធ្វើការវិភាគស្ថានភាពចំហេះម៉ាស៊ីនគឺវាមានមុខងារដូចជា ៖

1. ធ្វើការផ្លាស់ប្តូរពី ល្បាយលន់ (rich mixture) ទៅជា ល្បាយខ្សត់ (lean mixture)
2. សែនស័រដំឡើងតង់ស្យុងអតិបរមា 0.9 V នៅពេលម៉ាស៊ីនមានល្បាយលន់ដើម្បីផ្តល់ពត៌មាននេះទៅឲ្យកុំព្យូទ័រឡាន
3. សែនស័រទំលាក់តង់ស្យុងអប្បបរិមា 0.1 V នៅពេលម៉ាស៊ីនមានល្បាយខ្សត់
4. គ្រប់គ្រង និងផ្លាស់ប្តូរបានឆាប់រហ័ស នៃការលាយល្បាយខ្យល់/ឥន្ធនៈ

សែនស័រអុកស៊ីសែនដែលស្ទះឬខូច (sluggish O2 sensor) នឹងមានដំណើរការអន់ថយក្នុងការបញ្ជាឲ្យប្រព័ន្ធអេឡិចត្រូនិចលាយល្បាយខ្យល់/ឥន្ធនៈ ។ មានឧបករណ៍ 3 ប្រភេទដែលអាចធ្វើតេស្ដសែនស័រអុកស៊ីសែនគឺ ម៉ាល់ទីម៉ែតឌីជីថល (DMM) ឬដ្យាក្រាមម៉ាល់ទីម៉ែត (graphing multimeter) និងស្កូបឌីជីថល (oscilloscope) ហើយអ្នកបច្ចេកទេសក៏អាចប្រើស្កេនទំនើបដែលបំពាក់ជាមួយស្កូបឌីជីថលប្រើសម្រាប់ធ្វើតេស្តសែនស័រជាច្រើនជាពិសេសសែនស័រអុកស៊ីសែន។

ប្រព័ន្ធ OBD II អាចត្រួតពិនិត្យ ប្រព័ន្ធខ្យល់ចេញ/ចូលធុងសាំង (fuel tank ventilation system)។ គោលបំណងមួយនេះគឺ ចាប់យកការលេចជ្រាបចំហាយឥន្ធនៈ លេចចេញមកបរិយាកាសខាងក្រៅ។ ប្រព័ន្ធ OBD II អាចត្រួតពិនិត្យបញ្ហានេះបាន ដោយការបញ្ចូលខ្យល់ និងបង្កើតសំពាធខ្យល់នៅក្នុងធុងស្តុកឥន្ធនៈ និងនៅក្នុងទុយោកំប៉ុងស្តុកចំហាយហ្គាស (EVAP canister)។ ប្រសិនបើ OBD II ដឹងពត៌មានថាមានបម្រែបម្រួលលំហូរខ្យល់នៅក្នុងប្រព័ន្ធចំហាយហ្គាស (EVAP system) ឬក៏វាចាប់បានថាមានការលេចធ្លាយដែលមានរន្ធចាប់ពី 1 mm ពេលនោះវានឹងផ្ដល់លេខកូដបញ្ហា ហើយបំភ្លឺភ្លើងសញ្ញាឆែកម៉ាស៊ីននៅលើតាប្លូកុងទ័រឡាន។

ប្រសិនអ្នកទទួលបានលេខកូដ P0440 ដែលជាលេខកូដនៃបញ្ហាលេចជ្រាប និងធ្លាយប្រព័ន្ធចំហាយហ្គាស (EVAP malfunction)។ កន្លែងទីមួយដែលគួរត្រួតពិនិត្យគឺគម្របធុងសាំង ហើយប្រសិនមានការរបូត ឬបែកខូចខាត់គម្របធុងសាំង ធ្វើឲ្យខ្យល់ចូលនឹងមានបម្រែបម្រួលសំពាធដែលធ្វើឲ្យ ប្រព័ន្ធ OBD II បង្កើតលេខកូដបញ្ហា។ ចំពោះការលេចជ្រាបឥន្ធនៈ អ្នកបច្ចេកទេសត្រូវប្រើឧបករណ៍ស្វែងរកការលេចចំហាយហ្គាស (smog machine) ដែលវាអាចហិតក្លិនប្រសិនមានចំហាយឥន្ធនៈ ត្រង់ចំនុចណាមួយ។

បញ្ហាសែនស័រ (sensor problems)

ប្រព័ន្ធវិភាគរោគសញ្ញាជំនាន់ទី2 (OBD II) អាចត្រួតពិនិត្យមើលប្រតិបត្តិការសែនស័រមួយចំនួនគ្រប់ពេលវេលាខណៈម៉ាស៊ីនកំពុងដំណើរការ។ បញ្ហាទីនេះអាចជាការដាច់ចរន្តអគ្គិសនិ (open), ការឆ្លងភ្លើង ឬផ្ទុះសេរ (short) ឬការបាត់បង់សញ្ញាណអគ្គិសនី (loss signal)។ ប្រសិនបើអ្នកទទួលបានលេខកូដនៃសៀគ្វីសែនស័រណាមួយ (particular sensor circuit) ជំហ៊ានបន្ទាប់គឺត្រូវស្វែងរកកំហូចរបស់វាថាតើបញ្ហាអាចបណ្ដាលមកពីសែនស័រ ឬឆ្នុកអេឡិចត្រូនិចខូច (bad connector) ឬក៏បញ្ហាខ្សែភ្លើង ឬក៏អាចដោយសារម៉ូឌុលអេឡិចត្រូនិចខុសប្រក្រតី (bad PCM)។

វិធីងាយនិងឆាប់រហ័ស ប្រសិនបើសែនស័រផ្ដល់ពត៌មានបានត្រឹមត្រូវដោយប្រើម៉ាស៊ីនស្កេនធ្វើតេស្ដ បើទិន្នន័យរបស់សែនស័រត្រឹមត្រូវជាមួយការប្រែប្រួលធម្មតានៃបម្រែបម្រួលរង្វិលជុំម៉ាស៊ីន (RPM), ទីតាំងកបំពង់ខ្យល់ចូលម៉ាស៊ីន (throttle position), បន្ទុកម៉ាស៊ីន (engine load) និងអ្វីផ្សេងៗទៀត នោះកំហូចអាចនឹងត្រូវបានរងផលប៉ះពាល់ដោយសារអ្វីផ្សេងទៀត។

វាមានភាពស្មុគស្មាញណាស់ ប្រសិនបើសែនស័រ និងឧបករណ៍ផ្សេងៗទៀតត្រូវបានធ្វើតេស្តហាក់បីដូចជាមានដំណើរការប្រក្រតី ធ្វើការបានត្រឹមត្រូវ ប៉ុន្តែ ប្រព័ន្ធ OBD II នៅតែបង្កើតលេខកូដបញ្ហាឡើងមក។ ដើម្បីយល់ច្បាស់អំពីលេខកូដបញ្ហារបស់សែនស័រ អ្នកត្រូវតែយល់ដឹងអំពីគោលការណ៍នៃការវិនិច្ឆ័យរោគសញ្ញា (diagnostic strategy) ក្នុងប្រព័ន្ធ OBD II ដែលប្រើសម្រាប់កំណត់ការអានលេខកូដរបស់ម៉ាស៊ីន។ សំរាប់ការបកស្រាយ អ្នកបច្ចេកទេសត្រូវមើលប៉ារ៉ាម៉ែត្រនៃប្រតិបត្តិការម៉ាស៊ីន (operating parameters) ដែលធ្វើឲ្យវាអាចផលិតលេខកូដបញ្ហាជាច្រើនប្រភេទខុសៗគ្នា។ ចុចទីនេះ ដើម្បីមើល PDF file អំពីប៉ារ៉ាម៉ែតការវិនិច្ឆ័យរោគសញ្ញារថយន្តរបស់ក្រុមហ៊ុន General Motors។

យើងធ្លាប់ជួបរឿងចម្លែកមួយអំពីរថយន្តម៉ូដែល Kia Sportage  សេរ៊ីឆ្នាំ 1997 ដែលភ្លើងសញ្ញាឆែកម៉ាស៊ីននៅបន្តភ្លឺឡើង និងមានការកំណត់លេខកូដបញ្ហារបស់សែនស័រម៉ាសខ្យល់ (mass air flow sensor (MAF)) ។ MAF ត្រូវបានផ្លាស់ប្ដូរថ្មី ប៉ុន្តែ លេខកូដនៅតែត្រលប់មកវិញ យើងបន្តធ្វើការផ្លាស់ប្ដូរសែនស័រសំពាធខ្យល់ (manifold absolute pressure sensor (MAP)) ហើយត្រួតពិនិត្យប្រព័ន្ធខ្សែភ្លើង ប៉ុន្តែលេខកូដនៅតែបន្តចេញមកដដែល ចុងក្រោយបញ្ហាពិតប្រាកដត្រូវបានរកឃើញគឺដោយសារសែនស័រទីតាំងកបំពង់ខ្យល់ (throttle position sensor (TPS)) ពីព្រោះម៉ាស៊ីនប្រភេទនេះ ប្រព័ន្ធ OBD II ប្រើតង់ស្យុងរបស់ TPS ទៅកំណត់ដំណើរការរបស់ MAF ហើយ TPS មិនអាចអានតង់ស្យុងឲ្យត្រឹមត្រូវនៅពេលម៉ាស៊ីនឆេះស្ងៀម (engine idling)។ ប្រព័ន្ធ OBD II គិតថាកបំពង់ខ្យល់ត្រូវបានបើក (throttle was open) ប៉ុន្តែសែនស័រ MAF មិនបានកំណត់បរិមាណខ្យល់គ្រប់គ្រាន់ (enough air flow) ដូច្នេះហើយបានជាវាបង្កើតលេខកូដឲ្យសែនស័រ MAF ខុសប្រក្រតី ប៉ុន្តែបញ្ហាពិតប្រាកដគឺមកពីសែនស័រ TPS ។

វិធីសាស្រ្តមួយដើម្បីចំនេញពេលវេលាគឺត្រូវប្រើ ម៉ាល់ទីម៉ែតឌីជីថល (digital Multimeter) ឬដ្យាក្រាមម៉ាល់ទីម៉ែត (graphing multimeter) ឬស្កូបឌីជីថល (oscilloscope) ទៅធ្វើតេស្តសែនស័រខ្លួនឯង ហើយប្រៀបធៀបទិន្នន័យជាមួយរបស់ម៉ាស៊ីនស្កេន ដោយប្រើទិន្នន័យដាក់ចេញ (serial data) ពីម៉ូឌុលអេឡិចត្រូនិចរថយន្ត (PCM)។ ប្រសិនបើដំលៃ (ទិន្នន័យ) សមស្របហើយគឺមាននៅក្នុងជួរធម្មតា ពេលនោះអ្នកអាចសន្និដ្ឋានបានថាសែនស័រ (sensor), ឆ្នុកអេឡិចត្រូនិច (connectors), ខ្សែភ្លើង (wiring) និងកុំព្យូទ័រឡាន (PCM) មានដំណើរការប្រក្រតី ប៉ុន្តែប្រសិនបើដំលៃនោះមិនត្រឹមត្រូវ នោះវាអាចមានបញ្ហានៅត្រង់ ឆ្នុកអេឡិចត្រូនិច ឬខ្សែភ្លើង ឬក៏ម៉ូឌុលអេឡិចត្រូនិចអាចត្រូវបានជំនួសទិន្នន័យខុសសម្រាប់ទិន្នន័យពិតប្រាកដ។

Articles By Larry Carley, Nationally Recognized Automotive Technical Writer and Author
Prepared by Tiv Dararith, Mechanical Engineer at Institute of Technology of Cambodia

ប្រព័ន្ធវិភាគរោគសញ្ញាម៉ាស៊ីនរថយន្តជំនាន់ទី2

ប្រវត្តនៃប្រព័ន្ធធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យឡាន

ក្នុងឆ្នាំ 1982 ក្រុមប្រឹក្សាភិបាលបរិយាកាស នៃរដ្ឋកាលីហ្វញ៉ា សហរដ្ឋអាមេរិក (California Air Resources Board (ARB)) បានចាប់ផ្តើមការអភិវឌ្ឍបទប្បញ្ញត្តិមួយ ដែលតម្រូវឲ្យរថយន្តទាំងអស់ដែលលក់នៅក្នុងរដ្ឋ នៅក្នុងឆ្នាំ 1988 តទៅ ត្រូវតែបំពាក់ប្រព័ន្ធវិភាគរោងសញ្ញាម៉ាស៊ីនរថយន្ត (onboard diagnostic system) ដើម្បីអាចត្រួតពិនិត្យភាពមិនប្រក្រតី នៃការបញ្ចេញផ្សែងពុលពីរថយន្តទាំងអស់ ។ ប្រព័ន្ធនោះគឺជាប្រព័ន្ធវិភាគរោគសញ្ញាដោយខ្លួនឯង រួមបញ្ចូលនៅក្នុង ប្រព័ន្ធគ្រប់គ្រងម៉ាស៊ីនរថយន្ត (engine management system) ។

ប្រព័ន្ធវិភាគរោងសញ្ញារថយន្តដំបូងគេ ត្រូវបានគេស្គាស់ថាជា ប្រព័ន្ធធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យជំនាន់ទី1 (On-Board Diagnostic 1^st Generation (OBDI)) ដែលវាមានលក្ខណៈសាមញ្ញ និងអាចត្រួតពិនិត្យបានតែ សែនស័រអុកស៊ីសែន (oxygen sensor), ប្រព័ន្ធបំលែងផ្សែងពុលមកប្រើការវិញ (EGR system), ប្រព័ន្ធបញ្ជូនឥន្ធនៈ (fuel delivery system) និងម៉ូឌុលអេឡិចត្រូនិចរបស់ម៉ាស៊ីន (engine control module) ។

ប្រព័ន្ធ OBD I គឺជាជំហ៊ាននៃការអភិវឌ្ឍន៍ដ៏ត្រឹមត្រូវមួយ ប៉ុន្តែវានៅមានកង្វះខាត តម្រូវការជាស្ដង់ដាជាក់លាក់មួយ របស់ម៉ូដែលរថយន្តខុសៗពីគ្នា ។ រថយន្តនីមួយៗត្រូវមានឆ្នុកអេឡិចត្រូនិច (adapters) ខុសៗគ្នាដើម្បីធ្វើការ ហើយរថយន្តខ្លះទៀតត្រូវតែមានម៉ាស៊ីនស្កេនរបស់រោងចក្រ (dealer scan tools) ទើបអាចភ្ជាប់ការទាក់ទងជាមួយប្រព័ន្ធវិភាគរោងសញ្ញាម៉ាស៊ីនរថយន្តបាន ។

16-pin data link connector (DLC)

បន្ទាប់មកនៅពេលដែលក្រុមប្រឹក្សាភិបាលបរិយាកាស ARB ត្រូវបានរៀបចំការអភិវឌ្ឍន៍ស្តង់ដា នៃប្រព័ន្ធវិភាគរោងសញ្ញារថយន្តជំនាន់ទី2 (OBD II) ដែលមានខ្នាតគំរូរគឺឆ្នុកភ្ជាប់ទិន្នន័យមានរន្ធ16 (16-pin data link connector (DLC)) ជាមួយមុខងារជាក់លាក់: ស្ដង់ដាគោលការណ៍អេឡិចត្រូនិច (standardized electronic protocols), ស្តង់ដាលេខកូដនៃបញ្ហានីមួយៗ (standardized diagnostic trouble codes (DTCs)) និងស្តង់ដាឆ្នុកភ្ជាប់ទិន្នន័យ (standardized terminology) ។

ប្រព័ន្ធធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យរថយន្តជំនាន់ទី2 

Fault Indication

ភ្លើងសញ្ញាខុសប្រក្រតី (Malfunction Indicator Lamp (MIL)) ស្រាប់តែភ្លឺឡើងនៅលើតាប្លូកុងទ័រឡាន (instrument cluster) ពេលកំពុងបើកបរ អ្នកបរឡានទាំងអស់នឹងដឹងថាមានអ្វីមួយខុសប្រក្រតី ។ តើមានអ្វីមួយខូចឬ ?

ភ្លើងសញ្ញានោះមិនបានប្រាប់ឲ្យច្បាស់ថាមានអ្វីមួយធ្វើឲ្យម៉ាស៊ីនមានដំណើរការមិនស្រួល ។ តាមធម្មតាវាគ្រាន់តែឲ្យភ្លើងសញ្ញា ប្រសិនបើមានបញ្ហាធ្ងន់ធ្ងរ ឬធម្មតាកើតឡើង ។ មានវិធីតែមួយគត់ដើម្បីដឹងថាតើអ្វីដែលធ្វើឲ្យម៉ាស៊ីនលោតភ្លើងឆែក (check engine light) គឺត្រូវភ្ជាប់ម៉ាស៊ីនស្កេនទៅក្នុងឆ្នុកម៉ូឌុលអេឡិចត្រូនិចរថយន្ត ដើម្បីអានលេខកូដនៃភាពខុសប្រក្រតីរបស់ម៉ាស៊ីន (Diagnostic Trouble Codes (DTCs)) និងស្វែងរកបញ្ហាដែលកំពុងកើតមាន ។

ប្រសិនបើ MIL ស្រាប់តែភ្លឺឡើងនៅពេលកំពុងបើកបរ  ឬបន្ទាប់ពីបញ្ឆេះម៉ាស៊ីននោះមានន័យថាប្រព័ន្ធ OBD II ចាប់យកបានបញ្ហាអ្វីមួយ ហើយវាព្យាយាមប្រាប់ដល់អ្នកបររថយន្ត ដូច្នេះអ្នកអាចមានវិធានការក្នុងការដោះស្រាយបញ្ហាទុកមុន ឬយកឡានទៅត្រូតពិនិត្យជាមួយអ្នកបច្ចេកទេស ។ អ្នកបរឡានគួរតែត្រួតពិនិត្យជាបន្ទាន់លើភ្លើងសញ្ញាផ្សេងៗទៀត ។ ប្រសិនបើម៉ាស៊ីនហាក់បីដូចជាមានដំណើរការធម្មតា ប៉ុន្តែមានភ្លើងសញ្ញា ខុសប្រក្រតីស្រាប់តែភ្លឺឡើង ករណីនេះពីព្រោះម៉ាស៊ីនកំពុងមានអ្វីមួយធ្វើឲ្យប៉ះពាល់ដល់ការបញ្ចេញផ្សែងពុល (vehicle emissions) និងវាអាចប៉ះពាល់ដល់សមត្ថភាពបររបស់ម៉ាស៊ីនផងដែរ ។ ប្រសិនមានភ្លើងសញ្ញាផ្សេងៗទៀតភ្លឺឡើង ដូចជាភ្លើងតឿនកម្ដៅម៉ាស៊ីន, ប្រព័ន្ធសាកអាគុយ និងសំពាធប្រេង  (temperature, charging, oil pressure warning light) ជាដើម នោះបញ្ហាអាចជាបញ្ហាធ្ងន់ធ្ងរ និងតំរូវឲ្យធ្វើការ ត្រួតពិនិត្យជាបន្ទាន់ ។ ចុចទីនេះដើម្បីស្វែងយល់អំពីភ្លើងសញ្ញាសំខាន់ទាំង5ដែលអ្នកត្រូវតែយកចិត្តទុកដាក់!

នៅពេលដែល MIL ភ្លឺឡើងលើតាប្លូកុងទ័រឡាន បញ្ហាគួរតែត្រូវបានស្វែងរកកាន់តែឆាប់កាន់តែល្អ ប្រសិនជាអ្នកមិនត្រួតពិនិត្យវាទេ នោះភ្លើងសញ្ញាវានឹងមិនរលត់ទៅវិញទេ ។ ប៉ុន្តែបើប្រព័ន្ធ OBD II មិនបានទទួលពត៌មានផ្សេងៗបន្ថែមអំពីបញ្ហានោះ ប្រព័ន្ធកុំព្យូទ័រឡាននឹងបិទភ្លើងសញ្ញាខុសប្រក្រតីនោះ ហើយលុបលេខកូដបញ្ហា នោះចោលដោយស្វ័យប្រវត្ត ។

រថយន្តបំពាក់ប្រព័ន្ធ OBD II មួយចំនួនមានអង្គចង់ចាំបំរុង (memory backup) ជំនួយនៅក្នុងកុំព្យូទ័រឡាន (PCM) ដូច្នេះប្រសិនអ្នកផ្ដាច់ចរន្តអគ្គិសនី (ដោះខ្សែនៅប៉ូលអាគុយ) ឬដកហ្វុយស៊ីបកុំព្យូទ័រឡាន (PCM fuse) វាក៏នឹងមិនអាចបញ្ឈប់ភ្លើង MIL (lamp off) ឬលុបលេខកូដបញ្ហានោះទេ (clear codes) ។

ប្រព័ន្ធ OBD II មានសមត្ថភាពអាចត្រួតពិនិត្យប្រព័ន្ធដោយផ្នែកៗ (subsystems) និងសែនស័រ (sensors) ដែលត្រូវបានបំពាក់លើរថយន្តទំនើប ។ វាអាចត្រួតពិនិត្យជាអចិន្ត្រៃ ឬត្រួតពិនិត្យម្ដងរៀងរាល់ វដ្តនៃការបរម៉ាស៊ីន (drive cycle) ។ ប្រព័ន្ធដោយផ្នែកដែល OBD II អាចត្រួតពិនិត្យដោយវិនិច្ឆ័យរោគសញ្ញាដោយខ្លួនឯងមានដូចជា ៖

• មុខងារនិងកម្ដៅប្រព័ន្ធបំលែងឧស្ម័នពុល (catalyst function, catalyst heating)
• មុខងារសែនស័រអុកស៊ីសែន (function of oxygen sensors)
• ត្រួតពិនិត្យប្រព័ន្ធចំហេះម៉ាស៊ីន (misfiring monitoring)
• មុខងារប្រព័ន្ធបំលែងផ្សែងពុលមកប្រើការវិញ (function of EGR system)
• មុខងារប្រព័ន្ធខ្យល់ដំណាក់កាលទី 2 ឬប្រព័ន្ធខ្យល់នៅក្នុងបំពង់ផ្សែង (function of secondary air system)
• ប្រព័ន្ធខ្យល់ចេញ/ចូលធុងសាំង (fuel tank ventilation system)
• ត្រួតពិនិត្យប្រព័ន្ធអេឡិចត្រូនិចទាំងអស់ដែលជាប់ទាក់ទងនឹងការបញ្ចេញផ្សែងពុល
• អាចត្រួតពិនិត្យប្រសិនគម្របធុងសាំងបិទមិនទាន់ជិត (tank filler cap (if not permanently installed))

អ្វីជាវដ្តនៃការបរម៉ាស៊ីន (drive cycle) ?

វដ្តនៃការបរម៉ាស៊ីនគឺរាប់ចាប់ពីការបញ្ឆេះម៉ាស៊ីន (engine start-up), បើកបរលើផ្លូវក្នុងល្បឿនជាក់លាក់មួយ (specific engine and road speeds) និងដំណាក់កាលបរក្នុងល្បឿនលឿន (overrun phase) និងបញ្ឈប់ម៉ាស៊ីន (engine stopping) ។ តំរូវឲ្យកម្ដៅទឹកស្អំម៉ាស៊ីនមានបម្រែបម្រួលពី 22 °C – 70 °C ។

នៅបណ្ដាប្រទេសនៃទ្វីបអឺរ៉ុប គេហៅប្រព័ន្ធធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យរថយន្តថា EOBD (European On-Board Diagnostics) ។

ខាងក្រោមជា តារាងស្តង់ដារថយន្តទ្វីបអឺរ៉ុប (European Standards) ដែលបានកំណត់បរិមាណ នៃការបញ្ចេញផ្សែងពុលពីយានយន្តគ្រប់ប្រភេទ ។

Articles By Larry Carley, Nationally Recognized Automotive Technical Writer and Author
Supported doc by EUROPA LEHRMITTEL, Modern Automotive Technology
Prepared by Tiv Dararith, Mechanical Engineer at Institute of Technology of Cambodia

ភ្លើងសញ្ញាទាំង5ដែលត្រូវតែត្រួតពិនិត្យ

5 Warning Lights You Should Never Ignore!

ប្រសិនបើពន្លឺភ្លើងសញ្ញាតឿនណាមួយខាងលើ ភ្លឺឡើងលើប៉ាណ្ណូនាឡិកា ឬតាប្លូឡាន (car dashboard) ពេលដែលអ្នកកំពុងបើកបរ, មិនត្រូវមិនអើពើទេ! ធ្វើសកម្មភាពជាបន្ទាន់ និងត្រួតពិនិត្យបញ្ហាមួយនោះ ដោយខ្លួនអ្នក ឬ ទៅជួបអ្នកបច្ចេកទេស វាអាចជាការចាំបាច់ ដើម្បីការពារការខូចខាត ដល់រថយន្តរបស់អ្នក និង ការពារគ្រោះថ្នាក់ផ្សេងៗនៅតាមផ្លូវដោយចៃដន្យ ។

1. ភ្លើងសញ្ញាតឿនសំពាធប្រេង

OIL PRESSURE WARNING LIGHT

ភ្លើងសញ្ញាតឿនសំពាធប្រេង (oil pressure warning light) នឹងភ្លឺឡើង ប្រសិនបើនៅក្នុងម៉ាស៊ីន បាត់បង់សំពាធប្រេង ឬ សំពាធប្រេងទាបពេក សំរាប់សុវត្ថភាពនៃប្រតិបត្តិការម៉ាស៊ីន ។ អ្នកគួរតែអែបស្ដាំដៃ ចតឡានរបស់អ្នក នៅទីសុវត្ថភាព ពន្លត់ម៉ាស៊ីន ទុកឲ្យវាចុះត្រជាក់បន្តិច រួចទើបអ្នកត្រូវ ឆែកកម្រិតប្រេងម៉ាស៊ីន ដោយមើលលើ ម៉ាកគេត៍ប្រេង (dipstick) ។

មូលហេតុដែលអាចកើតមាន ៖ សំពាធប្រេងទាប ដោយសារ មានការលេច ប្រេងម៉ាស៊ីន ឬក៏ដោយសារ ការប្រើប្រភេទប្រេងរំអិលខុស ដែលវាមាន កំហាប់ក្រាស់ពេក (oil viscosity too thin) ឬក៏ដោយសារ ស្នប់បូមប្រេងខូច (worn oil pump) និងក៏ដោយសារ ប្រព័ន្ធបញ្ជូនសំពាធប្រេងមានបញ្ហា (defective oil pressure sending unit) ។

ប្រសិនបើម៉ាស៊ីនចាប់ផ្ដើមលាន់សំលេងខុសប្រក្រតី ដែលបណ្ដាលមកពី ខ្លះប្រេងរំអិល ហើយអ្នកនៅ បន្តបរឡានទៅមុខ ក្នុងលក្ខខណ្ឌ័នេះ ផ្នែកខាងក្នុងនៃគ្រឿងបង្គុំម៉ាស៊ីន នឹងអាចខូចខាត ។

សំរាប់ពត៌មានបន្ថែមអំពី កត្តាដែលធ្វើឲ្យសំពាធប្រេងធ្លាក់ចុះ, ចុចទីនេះ !

2. ភ្លើងសញ្ញាតឿនសីតុណ្ហភាពម៉ាស៊ីន

TEMPERATURE WARNING LIGHT

ភ្លើងសញ្ញាតឿនសីតុណ្ហភាពម៉ាស៊ីន (temperature warning light) នឹងភ្លឺឡើង ប្រសិនម៉ាស៊ីនឡាន ឡើងកម្ដៅ ខ្លាំងហួស (overheating) ។ អ្នកមិនអាចបន្តបរឡាន នៅពេលម៉ាស៊ីនកើនកម្ដៅ ខ្លាំងពេក ព្រោះវាអាចធ្វើឲ្យម៉ាស៊ីនខូចខាត យ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរដូចជា ប៉ះពាល់ដល់ផ្នែកខាងក្នុងម៉ាស៊ីន មានពីស្តុង និងស៊ូប៉ាប់ និង ធ្វើឲ្យប្រះក្បាលស៊ីឡាំង និង រងទ្រនាប់របស់ក្បាលស៊ីឡាំង (piston scuffing, valve stem galling, failed head gasket, cracks or distortion in cylinder head) ។  ករណីនេះអ្នកនឹងត្រូវចំណាយថវិការច្រើនណាស់ ដើម្បីជួសជុលឡាន របស់អ្នក ឡើងវិញ ។ ក្នុងពេលបរឡាន ប្រសិនភ្លើងសញ្ញាតឿនសីតុណ្ហភាព ម៉ាស៊ីនភ្លឺឡើង អ្នកត្រូវអែប ស្ដាំដៃ ចតឡានរបស់អ្នកនៅទីសុវត្ថភាព ពន្លត់ម៉ាស៊ីន ។ បើកដំបូលម៉ាស៊ីន (engine hood) ឆែកមើល ធុងទឹង ឬ រ៉ាដ្យាទ័រ (radiator) និង ទុយោរបស់វា (heater hoses) បើសិនមានការលេចធ្លាយ ទឹកស្អំម៉ាស៊ីន ។ កម្រិតទឹកស្អំម៉ាស៊ីនអាចឆែកមើល នៅក្នុងក្រឡទឹកស្អំរបស់រ៉ាដ្យាទ័រ (coolant reservoir) ។

បម្រាម ៖ មិនត្រូវបើកគម្របរ៉ាដ្យាទ័រ (radiator cap) និងគម្របក្រឡទឹកស្អំ របស់រ៉ាដ្យាទ័រ ខណៈពេលម៉ាស៊ីនកំពុងឡើងកម្ដៅ ឬមុនពេល 30 នាទី បន្ទាប់ពីពន្លត់ម៉ាស៊ីន ។ សំពាធទឹកក្តៅនៅក្នុងធុងទឹក អាចបាញ់ចេញមក ធ្វើឲ្យអ្នករលាកស្បែក ។

ប្រសិនបើកម្រិតទឹកស្អំទាបពេក ត្រូវបន្ថែមទឹកស្អំម៉ាស៊ីន (coolant) លាយជាមួយ ទឹកស្អាត (clean distilled water) ។ លាយគ្នា 50% នៃ ទឹកស្អំម៉ាស៊ីន និង ទឹកស្អាត ។

មូលហេតុដែលអាចកើតមាន ៖ មានលេចធ្លាយទឹកស្អំម៉ាស៊ីន, ទែម៉ូស្តាគាំង (stuck thermostat), ស្នប់បូមទឹកខូច (bad water pump), ដាច់ខ្សែពាន (broken serpentine belt), កង្ហារ៉ាដ្យាទ័រខូច(defective radiator cooling fan), រ៉ាដ្យាទ័រស្ទះ (clogged radiator) និង ស្ទះប្រអប់បំលែងឧស្ម័ន (plugged catalytic converter) ។

សំរាប់ពត៌មានបន្ថែមអំពី ការរកកំហូចនៃការឡើងកម្ដៅម៉ាស៊ីន, ចុចទីនេះ !

3. ភ្លើងសញ្ញាតឿនប្រព័ន្ធសាកអាគុយ

battery/alternator warning light

ភ្លើងសញ្ញាតឿនប្រព័ន្ធសាកអាគុយ  (battery/alternator warning light) ដែលមានរូបសញ្ញាអាគុយ នឹងភ្លឺឡើង ប្រសិនតង់ស្យុងសាកអាគុយធ្លាក់ចុះទាបពេក ។ អ្នកអាចបន្តបរឡានទៅមុខ ប៉ុន្តែអ្នកប្រហែលបរ ទៅមុខបានប្រហែលពី 20 – 30 នាទី មុនពេលដែល អាគុយនឹងអស់ថាមពល ដែលធ្វើឲ្យម៉ាស៊ីនឡានរលត់ (រយៈពេលអាចតិចជាង 30 នាទី ប្រសិនអ្នកបរឡាន ពេលយប់ ដែលអ្នកត្រូវប្រើភ្លើងបំភ្លឺផ្លូវ ) ។

មូលហេតុដែលអាចកើតមាន ៖ អាចជាមានខ្សែពានដាច់ ឬរបូត, អាល់ទែណាទ័រខូច (bad alternator), ប្រព័ន្ធសាកអាគុយខូច (charging control fault) និង អាចដោយសារ អាគុយដុះស្នឹម (corrode battery) ឬរបូតខ្សែអាគុយ ។

ត្រូវបើកដំបូលម៉ាស៊ីន ពិនិត្យមើលខ្សែពាន អូសអាល់ទែណាទ័រ តើវាមានដំណើរការ ឬទេ នៅពេលម៉ាស៊ីនឆេះនៅស្ងៀម ។ ប្រសិនខ្សែពានគ្មានបញ្ហា មូលហេតុអាច ដោយសារ ប្រព័ន្ធអេឡិចត្រូនិចសាកអាគុយ មានបញ្ហា ដែលត្រូវតែស្វែងរកកំហូច និងជួលជុលវា ។ យល់ល្អត្រូវស្វែងរក យានដ្ឋានដែលនៅក្បែអ្នក ។

សំរាប់ពត៌មានបន្ថែមអំពី ការស្វែងរកកំហូចប្រព័ន្ធសាកអាគុយ, ចុចទីនេះ !

4. ភ្លើងសញ្ញាតឿនហ្រ្វាំង

brake warning light

ភ្លើងសញ្ញាតឿនហ្រ្វាំង (brake warning light) នឹងភ្លឺឡើង ប្រសិនអ្នកលើក ហ្រ្វាំងដៃឡើង (parking brake released), ប៉ុន្តែវាក៏អាចភ្លឺឡើងផងដែរ នៅពេលកម្រិតប្រេងហ្រ្វាំងទាបពេក (low brake fluid) ឬក៏ដោយសារ ការបាត់សំពាធប្រេង (hydraulic pressure) របស់ហ្រ្វាំងខាងណាមួយ នៃប្រព័ន្ធហ្រ្វាំង (brake circuits) ។ ការបាត់បង់ ប្រេង ឬ សំពាធប្រេង ហ្រ្វាំង មានន័យថា ហ្រ្វាំងមិនអាចដំណើរការប្រក្រតី ។

សូមជាន់ឈ្នាន់ហ្រ្វាំងដោយប្រុងប្រយត្ន័ ពិនិត្យមើលតើប្រព័ន្ធហ្រ្វាំងធ្វើការឬទេ ។ សូមបើកអែបចូលខាងស្ដាំដៃរកកន្លែងចតដែលមានសុវត្ថភាព បើកដំបូលម៉ាស៊ីន ធ្វើការត្រួតពិនិត្យ កម្រិតប្រេងហ្រ្វាំង នៅក្នុងស៊ីឡាំងប្រេងហ្រ្វាំង (brake master cylinder) ។ ប្រសិនបើប្រេងមានតិច ប្រព័ន្ធហ្រ្វាំងត្រូវតែត្រួតពិនិត្យ រកមើល ការលេចធ្លាយ ។ ប្រសិនមានការលេចធ្លាយប្រេងហ្រ្វាំង នោះការបន្តបើកបរ នឹងមិនមានសុវត្ថភាពទៀតទេ ។

មូលហេតុដែលអាចកើតមាន ៖ ការបាត់ប្រេងហ្រ្វាំងអាចដោយសារ មានការ លេចធ្លាយ ស៊ីឡាំងប្រេងហ្រ្វាំង (master cylinder), កាលីបហ្រ្វាំង (brake calipers), ក្រឡស៊ីឡាំង (wheel cylinders) និង អាចមានលេចជ្រាបតាម ទុយោ និង បំពង់ប្រេងហ្រ្វាំង (brake hoses and lines), ឬក៏អាចដោយសារ សំពាធប្រេងខុស ប្រក្រតី នៅក្នុង ឆ្នុកសំពាធ (pressure differential switch) ដែលវាជាឧបករណ៍ បិទ/បើក ភ្លើងហ្រ្វាំង ឬ ហ្រ្វាំងដៃមិនត្រូវបានដាក់ចុះ និងក៏អាចដោយសារ ឆ្នុកហ្រ្វាំងដៃខូច (defective parking brake) ។

បម្រាម ៖ ប្រសិនបើឈ្នាន់ហ្រ្វាំង (brake pedal) ហាក់បីជាធូខុសពីធម្មតា  ត្រូវបញ្ឈប់ឡានជាបន្ទាន់ ដែលវាមិនមានសុវត្ថភាពក្នុងការបើកបរទៀតទេ ។ គួរតែមានឡានសណ្ដោង យកឡានរបស់អ្នកទៅយានដ្ឋានធ្វើការជួសជុល ។ រថយន្តទំនើបមួយចំនួន មិនត្រូវបាននែនាំឲ្យមានការសណ្ដោង ឬអូសទាញ លើផ្លូវនោះទេ ត្រូវស្ទួចឡានរបស់អ្នកដឹកទៅរកយានដ្ឋាន ។ សំរាប់ពត៌មាននៃការបច្ចេកទេសសណ្ដោង ការអូសទាញ ឬស្ទូចឡានឡើង ត្រូវមើលសៀវភៅប្រើប្រាស់រថយន្ត (vehicle owner manual) ។

សំរាប់ពត៌មានបន្ថែមអំពី ប្រព័ន្ធហ្រ្វាំង, ចុចទីនេះ !

5. ភ្លើងសញ្ញាតឿនសំពាធខ្យល់កង់

LOW TIRE WARNING LIGHT

ភ្លើងសញ្ញាតឿនសំពាធខ្យល់កង់ (tyre pressure warning light) នឹងភ្លឺឡើង ប្រសិនបើមានកង់ណាមួយ មានសំពាធខ្យល់តិចជាង 25% នៃសំពាធសរុប ។ ការបើកបរនៅពេលមានកង់ធូរខ្លាំងពេក គឺអាចបង្កឲ្យ មានគ្រោះថ្នាក់ ដោយសារ ធ្វើឲ្យឡានពិបាកឈប់ ពេលជាន់ហ្រ្វាំង, ការបើកបរមិនមានលំនឹង, សឹកសំបកកង់ខុសពីធម្មតា, បង្កើនរ៉េស៊ីស្តង់កកិត រវាងសំបកកង់និងផ្លូវថ្នល់ (rolling resistance) ធ្វើឲ្យម៉ាស៊ីនប្រឹងខ្លាំង និងស៊ីសាំង ។

ត្រូវរកស្ថានីយបញ្ចូលខ្យល់ឡើងវិញ និង ពិនិត្យមើល ប្រសិនសំបកកង់ មានការធ្លុះធ្លាយ ដោយមុតដែកស្រួចផ្សេងៗ ។ សំរាប់រថយន្តអ្នកដំណើរជាច្រើន ត្រូវបាននែនាំឲ្យ បញ្ចូលសំពាធខ្យល់ ជាធម្មតា 32 – 34 PSI ។

មូលហេតុដែលអាចកើតមាន ៖ បាត់សំពាធខ្យល់កង់ ដោយសារការមុតដែកគោល ឬដែកស្រួច ឬមានស៊ូប៉ាប់កង់ខូច (bad valve steam), ឬដោយសារ ញ្ញាណករ ពិនិត្យសំពាធខ្យល់ខូច ឬអស់ថ្ម (failing TPMs sensor) ។ បាត់សំពាធខ្យល់ពី 1 – 2 PSI  / ខែ ជារឿងធម្មតា ។

អ្នកជំនាញឡានជាច្រើន បាននែនាំឲ្យមានការឆែកមើលសំពាធខ្យល់កង់ រាងរាល់អ្នកធ្វើដំណើរផ្លូវឆ្ងាយ និងជាធម្មតា ត្រូវឆែកមើលរាងរាល់ 1 ខែម្ដង ។

សំរាប់ពត៌មានបន្ថែមអំពី ប្រព័ន្ធត្រួតពិនិត្យសំពាធខ្យល់កង់ជាភាសាខ្មែរ, ចុចទីនេះ !

ភ្លើងសញ្ញាផ្សេងៗទៀត

រថយន្តមួយចំនួនមានភ្លើងសញ្ញា ដែលមានរូបតំណាងដោយឡែករបស់ពួកគេ ដើម្បីដាសតឿនអ្នកបើកបរនៅពេលមានអ្វីមួយខុសប្រក្រតី ។ ជាធម្មតាអ្នកអាចស្វែងយល់អំពីរូបសញ្ញាទាំងអស់របស់ឡាន នៅទំព័រខាងក្រោយ នៃសៀវភៅប្រើប្រាស់រថយន្ត ។

ចំនាំ ៖ រូបសញ្ញានៃភ្លើងសញ្ញាដាសតឿន អាស្រ័យលើប្រទេស ដែលផលិត រថយន្តនោះ ។ ខាងក្រោមគឺជាប្រភេទផ្សេងៗនៃភ្លើងសញ្ញាដែលអាចមាននៅរថយន្តជាច្រើនដែលអ្នកកំពុងប្រើប្រាស់ ។

• ភ្លើងពណ៌ក្រហម បញ្ជាក់ថាមានបញ្ហាធ្ងន់ធ្ងរ ឬបញ្ហាសុវត្ថិភាព
• ភ្លើងពណ៌លឿង ឬ ទឹកក្រូច បញ្ជាក់ថាមានអ្វីមួយ ដែលត្រូវការ ត្រួតពិនិត្យនិងជួសជុល
• ភ្លើងពណ៌ខៀវ ឬ បៃតង បញ្ជាក់ថាប្រព័ន្ធមានដំណើរការធម្មតា

64 Dashboard Symbols and What They Mean

Articles By Larry Carley, Nationally Recognized Automotive Technical Writer and Author
Prepared by Tiv Dararith, Mechanical Engineer at Institute of Technology of Cambodia