Drivetrain Type

ប្រភេទជំនូនថាមពល

---

rear-wheel drive with front engine

មុខងារប្រព័ន្ធជំនូនថាមពលបរ (drivetrain functions)

ជំនូនថាមពលបរ (drivetrain) របស់រថយន្ត មានផ្នែកផ្សេងៗដូចជា ធ្នាម (clutch) ដែលគេតែហៅតាមពាក្យកម្ចីពីបារាំងថា អំប្រាយ៉ា, ប្រអប់លេខ (gearbox), ដងស្លាប (propeller shaft), ប្រអប់ចម្លាស់ចលនា (differential box) និង ដងបរ (drive shaft) របស់ប្រព័ន្ធបង្វិលកង់ឡាន ។

.មុខងាររបស់ជំនូនថាមពលបរ ៖

• បញ្ចូនកម្លាំងរមួលម៉ាស៊ីន (engine torque) និងល្បឿន ទៅបង្វិលកង់
• បង្កើនកម្លាំងរមួលម៉ាស៊ីន ទៅបង្វិលកង់ (drive wheels)
• បន្ធូរបន្ថយល្បឿនម៉ាស៊ីន (engine speed)

 

ប្រភេទជំនូនថាមពលបរ (drivetrain types)

1. ប្រព័ន្ធបរកង់ក្រោយ (rear-wheel drive)

ថាមពលបរ (drive power) ត្រូវបានបញ្ចូនពីកង់ឡានភ្លៅខាងក្រោយ (rear axle) ទៅលើផ្លូវបើកបរ ដើម្បីឲ្យឡានអាចបរទៅមុខ ។

ប្រព័ន្ធបរកង់ក្រោយដែលមានម៉ាស៊ីននៅខាងមុខ ៖

ម៉ាស៊ីនឡានជាទូទៅ ស្ថិតនៅខាងមុខផ្នែកខាងលើ ឬនៅក្រោយភ្លៅកង់មុខ (front axle) ដែលមានទិសដៅបណ្ដោយ (longitudinal) ។ ថាមពលខាងក្រៅ (power output) ត្រូវបានបញ្ចូនទៅខាងក្រោយរថយន្ត ។

• ធ្នាម (clutch) ឬ ប្រដាប់បំលែងកម្លាំងរមួល (torque converter) : ឧបករណ៍ទាំងពីរនេះ ប្រើសម្រាប់ បញ្ចូនកម្លាំងរមួល ទៅឲ្យប្រអប់លេខ (gearbox) ។
• ប្រអប់លេខ (gearbox) : នៅក្នុងប្រអប់លេខ កម្លាំងរមួល (torque) និងល្បឿនម៉ាស៊ីន (engine speed) ត្រូវបានប្រែប្រួលទៅតាម ស្ថានភាពបរឡាន ដោយការធ្វើការផ្លាស់ប្តូរលេខ ឬកង់ស្ពឺ (gear pairs)
• ដងស្លាប (propeller shaft) : ដងស្លាបបរ បញ្ចូនកម្លាំងរមួល (torque) និងល្បឿនម៉ាស៊ីន (engine speed) ពីប្រអប់លេខ ដែលមានកង់ស្ពឺសម្រាប់ បង្កើតល្បឿនខុសៗគ្នា (variable-speed gearbox) ទៅឲ្យ ប្រអប់ចម្លាស់ចលនា ខាងក្រោយ (rear differential) ។
• ប្រព័ន្ធបរកង់ក្រោយ (rear-wheel drive) : ថាមពលបញ្ចេញទៅ ត្រូវបានបង្វែរ 90° ទៅអក្ស័កង់ (wheel axle) ។ កម្លាំងរមួល (torque) ត្រូវបានបង្កើន ដោយទាក់ទងជាមួយ ផលធៀបការបរខាងក្រោយ (final drive ratio) ហើយល្បឿនម៉ាស៊ីន (engine speed) ត្រូវបានបន្ថយ និងបញ្ចូនទៅ ដងបរ (drive shaft) ។

លក្ខណៈ (characteristics)

• ដងស្លាប (propeller shaft) ស្ថិតនៅខាងក្រោមឡាន
• ចែកទំងន់ភ្លៅកង់មុខ/ក្រោយឡានបានត្រឹមត្រូវ (favorable distribution of weight)
• កង់ឡានខាងមុខអាចបញ្ជូនចលនាត្រង់បានល្អ (high literal force) នៅពេលអ្នកបរឡានប្រើចង្កូត (apply steering force)
• បង្កើនកម្លាំងអូសទាញបានល្អ នៅពេលឡានបន្ថែមល្បឿនឡើងជំរាល ដោយសារកម្លាំងបង្វិលកង់ក្រោយ

ប្រព័ន្ធបរកង់ក្រោយដែលមានម៉ាស៊ីននៅខាងក្រោយ ៖

ម៉ាស៊ីនដែលបំពាក់នៅខាងក្រោយ គឺស្ថិតនៅបរិវេណនៃភ្លៅកង់ក្រោយ (rear axle) ។

ដើម្បីចំនេញទីទំនេរ វិស្វករតែងបំពាក់ ប្រភទម៉ាស៊ីនដូចជា ម៉ាស៊ីនស៊ីឡាំងបញ្ឈរ (in-line engine) ឬ ម៉ាស៊ីនស៊ីឡាំងបណ្ដេក (boxer engine) ។

លក្ខណៈ (characteristics)

• មានទំងន់ធ្ងន់នៅភ្លៅកង់ក្រោយ ឬផ្នែកខាងក្រោយឡាន
• កន្លែងដាក់អីវ៉ាន់របស់អ្នកដំណើរមានកំណត់
• ពេលជ្រុលចង្កូត ទំងន់ផ្នែកខាងក្រោយ បង្កធ្វើឲ្យរេគូថឡាន (oversteering is curves)

rear-wheel drive with rear mounted engine

 

2. ប្រព័ន្ធបរកង់មុខ (front-wheel drive)

ម៉ាស៊ីនឡានត្រូវបានបំពាក់តាមទិសដៅបណ្ដោយ (longitudinally) ឬ តាមទិសដៅ ទទឹង (transversely) ។ ម៉ាស៊ីន (engine), ធ្នាម (clutch), ប្រអប់លេខ (gearbox) និងប្រអប់ចម្លាស់ចលនា (differential) ត្រូវបានភ្ជាប់គ្នាជាទំរង់តែមួយ (single unit) ។

លក្ខណៈ (characteristics)

• ការបញ្ចូនចលនា នៃកម្លាំងកាច់កែង ទៅប្រព័ន្ធកង់មុខ (front axle) ត្រូវបានបន្ថយ ដោយសារកម្លាំងបរម៉ាស៊ីន ស្ថិតនៅខាងមុខជាមួយ ប្រព័ន្ធបង្វិលកង់តែម្តង
• នៅពេលឡានបន្ថែមល្បឿន នៃកម្លាំងកាច់កែង (cornering force) និងខណៈពេលអូសទាញ (traction) ជាមួយប្រព័ន្ធបង្វិលកង់ (drive wheels) ត្រូវបានបន្ថយ ដោយសារបន្ទុកម៉ាស៊ីនបន្ថយ នៅផ្នែកភ្លៅកង់មុខ (front axle) ។
• កម្លាំងបរមួយចំនួននៅលើកង់ ជាប់ទាក់ទងជាមួយការប្រើចង្កូត

front-wheel drive

 

3. ប្រព័ន្ធបរកង់ទាំង4 (all-wheel drive)

រថយន្តដែលប្រើប្រព័ន្ធបរកង់ទាំង4 គឺមានថាមពលបរ (drive power) ទៅឲ្យកង់ទាំង4 បញ្ចូនទៅលើផ្លូវបើកបរ ។

ប្រព័ន្ធដោយឡែកពីគ្នា ត្រូវបានផលិតឡើង រវាង ប្រព័ន្ធបរកង់4មានជម្រើស (selectable all-wheel drive) និងប្រព័ន្ធបរកង់4ធម្មតា (permanent all-wheel drive) ជាមួយនឹងការបញ្ចូនកម្លាំងរមួលខុសៗគ្នា ពីប្រព័ន្ធកង់មុខ និងកង់ក្រោយ ។

លក្ខណៈ (characteristics)

• ថាមពលអូសទាញសរុប (total tractive power) នៃកង់ដែលបរ គឺមានកម្លាំង ខ្លាំងជាង រថយន្តដែលប្រើ ប្រព័ន្ធបរតែកង់មុខ (front-wheel drive) ឬ ប្រព័ន្ធបរ តែកង់ក្រោយ (rear-wheel drive)
• មានលំនឹងល្អក្នុងការបរឡាន ជាពិសេសខណៈពេលបត់កែង ដោយសារ វាបន្ថយកម្លាំងបរដែលម៉ាស៊ីនបញ្ចូនទៅកង់
• ម៉ាស៊ីនប្រើប្រាស់ឥន្ធនៈច្រើន ដោយសារវាមានទំងន់ធ្ងន់ និងមានកម្លាំង កកិតច្រើន ។

drivetrain of an all-wheel drive

 

កម្លាំងកកិតនៅក្នុងប្រព័ន្ធបរឡាន (frictional loss in the drivetrain)

កំណិតរបស់កង់ស្ពឺ (gears) and រនេល (bearings) នៅក្នុងប្រអប់លេខ (gearbox) និងដងបង្វិល (shafts) បង្កឲ្យមានការបាត់បង់ថាមពល (power loss) ។ តារាងខាងក្រោម បង្ហាញអំពី គ្រឿងបង្គុំ (installed components) និងថាមពល ដែលបាត់បង់ (friction losses) នៃប្រភេទបររបស់ម៉ាស៊ីនខុសៗគ្នា ដោយលើក ជាឧទាហណ៍ របស់ប្រព័ន្ធរថយន្ត បំពាក់ម៉ាស៊ីននៅខាងមុខ (front-mounted engine) និង ប្រអប់លេខដៃ (manual variable-speed gearbox) ។

 

4WD – Four Wheel Drive – Explained

---

Textbook by EUROPA LEHRMITTEL, Modern Automotive Technology
The German Edition was Written by Technical Instructor, Engineers and Technicians
Prepared  by Tiv Dararith, Mechanical Engineer at Institute of Technology of Cambodia