ទីតាំងសែនស័រអុកស៊ីសែន

សព្វថ្ងៃយើងបានឃើញការកើនឡើងយ៉ាងឆាប់រហ័សនៃម៉ាស៊ីនរថយន្តដែលបានបំពាក់មកជាមួយសែនស័រអុកស៊ីសែនច្រើនគ្រាប់ (multiple oxygen sensors) និងកើនឡើងនៃការប្រើប្រាស់សែនស័រអុកស៊ីសែនប្រភេទ សែនស័រល្បាយឥន្ធនៈ/ខ្យល់ ( air/fuel ratio type sensors) ។ រថយន្តទំនើបមួយចំនួនដែលបានផលិតចុងក្រោយនេះ ត្រូវបានគេដឹងថាម៉ាស៊ីនទំនើបទាំងនោះបានបំពាក់បន្ថែមនូវសែនស័រនីត្រូសែនអុកស៊ីត (NOx sensor) ។ រថយន្តមួយចំនួនប្រើសែនស័ររហូតដល់ទៅ 8 សែនស័រ ឬមានច្រើនលើសនេះ ។

សែនស័រអុកស៊ីសែន (oxygen sensor) មានទីតាំងស្ថិតនៅផ្នែកបំពង់ផ្សែងរថយន្ត ដែលមានយ៉ាងហោចណាស់សែនស័រមួយគ្រាប់បំពាក់នៅមុខសំបុកឃ្មុំ (before catalytic) ស្ថិតនៅផ្នែកបំពង់ហឺយផ្សែង (exhaust manifold) និងមានសែនស័រអុកសីសែន 1 ឬ 2 គ្រាប់ នៅក្រោយសំបុកឃ្មុំ (after catalytic) ។ ចំនួនសែនស័រអុកស៊ីសែនតែងតែអាស្រ័យលើការរចនាបំពង់ផ្សែងនៃម៉ាស៊ីនរថយន្តដើម្បីត្រួតពិនិត្យទិន្នផលនៃចំហេះម៉ាស៊ីន និងទិន្នផលនៃការបំលែងឧស្មន័នៅក្នុងសំបុកឃ្មុំ ។

នៅក្នុងការងារជួសជុល និងប្តូរគ្រឿងបន្លាស់រថយន្ត វាមានសារៈសំខាន់ណាស់ក្នុងការកំណត់លេខសែនស័រអុកស៊ីសែន ឬអ្នកច្ចេកទេសខ្មែរតែងតែហៅវាថាឌុយស៊ីមាំង ។ ការស្វែងយល់អំពីទីតាំង និងកំណត់លេខសែនស័រមានសារៈសំខាន់ក្នុងការផ្លាស់ប្តូរគ្រឿងបន្លាស់ឲ្យបានត្រឹមត្រូវនៅពេលវាមានបញ្ហា ឬវាខូច ។ ប្រភេទសែនស័រខុសគ្នា មិនអាចផ្លាស់ប្តូរបានទេ ហើយប្រសិនបើអ្នកបច្ចេកទេសមានកំហុសឆ្គងផ្លាស់ប្តូរសែនស័រអុកស៊ីសែនខុសប្រភេទគ្នាដែលរោងចក្របានណែនាំ វានឹងបណ្តាលឲ្យខូចខាតម៉ូឌុលអេឡិចត្រូនិចរថយន្ត ECU (Engine Control Unit) ។

ប្រសិនបើអ្នកកំពុងវិភាគរោគសញ្ញារថយន្តដោយប្រើឧករណ៍ស្កេន ជាឧទាហរណ៍ឧបករណ៍ស្កេនប្រាប់ថាម៉ាស៊ីនកំពុងមានបញ្ហានៅចំណុច “សែនស័រទី1 នៃបំពង់ហឺយទី1 (Bank 1, Sensor 1 Faulty)” ។ តើសែនស័រទី1 នៃបំពង់ហឺយទី1 មានន័យយ៉ាងដូចម្តេចដែរ?

សូមចងចាំថាម៉ាស៊ីនរថយន្តអាចរចនាជាមួយបំពង់ហឺយ1 ឬច្រើន ដូចនេះបំពង់ហឺយទី1 តែងតែត្រូវបានកំណត់ដោយវានៅជាប់ជាមួយស៊ីឡាំងទី 1 ។ អ្នកបច្ចេកទេសរថយន្តជាច្រើនតែងតែមានរបៀបរកមើលលេខស៊ីឡាំងទី1 នៃម៉ាស៊ីន ដើម្បីកំណត់កំហូចផ្សេងៗ ដែលចំនួនលេខរៀងស៊ីឡាំងតែងតែអាស្រ័យលើការរចនាម៉ាស៊ីនរថយន្តរបស់រោងចក្រនីមួយៗ អាស្រ័យលើម៉ាករថយន្ត ម៉ូឌែល និងឆ្នាំផលិតរបស់វា ។ ដើម្បីកំណត់លេខស៊ីឡាំង អ្នកត្រូវតែស្វែងរកឯកសារយោងពីរោងចក្រ ឬពីសៀវភៅប្រើប្រាស់រថយន្តជាដើម ។ តើសែនស័លេខ1 គឺជាអ្វី?
សែនស័រលេខ1 គឺជាសែនស័រអុកស៊ីសែនដែលបំពាក់នៅផ្នែកបំពង់ហឺយទី1 ដែលស្ថិតនៅលើ ឬមុន សំបុកឃ្មុំ (upstream or before catalytic) តាមឯកសារជួសជុលរថយន្តប្រទេសអូស្រ្តាលីគេប្រើពាក្យ (Pre-Cat) ។
បន្ទាប់មកប្រសិនបើអ្នកកំពុងវិភាគរោគសញ្ញាជាមួយលេខកូដ Bank 1 Sensor 2 នៅផ្នែកខាងក្រោមសំបុកឃ្មុំ (after catalytic) អ្នកត្រូវទៅពិនិត្យមើលសែនស័រនៅក្រោមសំបុកឃ្មុំនោះ ។

សូមមើលដ្យាក្រាមខាងក្រោមអំពីរបៀបមើលទីតាំងសែនស័រអុកស៊ីសែនជាមួយប្រភេទម៉ាស៊ីនខុសៗគ្នា ដែលឯកសារនេះត្រូវបានដកស្រង់ចេញពីឯកសារប្រទេសអូស្រ្តាលីដែលប្រើប្រាស់រថយន្តចង្កូតស្តាំ ផ្ទុយពីរថយន្តប្រើប្រាស់នៅប្រទេសកម្ពុជា ។ ប៉ុន្តែឯកសរនេះគ្មានបញ្ហានោះទេ ព្រោះទីតាំងរបស់សែនស័រមិនមែនអាស្រ័យលើចង្កូតឆ្វេង ឬស្តាំនោះទេ ប៉ុន្តែវាអាស្រ័យលើការរចនាម៉ាស៊ីនរថយន្ត និងបំពង់ហឺយផ្សែងដូចបានរៀបរាប់ខាងលើ ។

Articles by O2sensors.com.au, is the specialist Oxygen Sensor outlet of Engine Sensors (Aust) Pty. Ltd

Prepared by Tiv Dararith, Mechanical Engineer at Institute of Technology of Cambodia

ម៉ូឌុលអេឡិចត្រូនិចរថយន្ត

Engine Control Module Produced by BOSCH

ប្រព័ន្ធកុំព្យូទ័ររថយន្ត (onboard computer) ឬហៅតាមអ្នកបច្ចេកទេសរថយន្តថា ម៉ូឌុលបញ្ជាម៉ាស៊ីនរថយន្ត (powertrain control module (PCM)) គឺជាខួរក្បាលនៃប្រព័ន្ធបញ្ជាម៉ាស៊ីន (engine control system) ដូចនេះនៅពេលដែលខួរក្បាលរបស់ម៉ាស៊ីនមានភាពខុសប្រក្រតី វានឹងធ្វើឲ្យម៉ាស៊ីននិងប្រព័ន្ធផ្សេងៗមានដំណើរខុសប្រក្រតីដែរ មានដូចជា ប្រព័ន្ធសាកអាគុយ (charging), ប្រអប់លេខ (transmission), ប្រព័ន្ធគ្រប់គ្រងឧស្ម័នពុល (emission controls) និងប្រព័ន្ធដែលមានទំនាក់ទំនងជាមួយម៉ូឌុលអេឡិចត្រូនិចរថយន្ត។

លេខកូដបញ្ហារបស់ម៉ូឌុលអេឡិចត្រូនិចរថយន្ត

នៅពេលប្រព័ន្ធម៉ាស៊ីនមានដំណើរការខុស អ្នកបច្ចេកទេសត្រូវប្រើប្រាស់ឧបករណ៏ស្កេន (scan tool) ដើម្បីវិភាគរោគសញ្ញានៃកំហូចផ្សេងៗ។ ខាងក្រោមជាលេខកូដបញ្ហា (diagnostic trouble code) មួយចំនួនដែលអាចបញ្ជាក់ថាម៉ូឌុលអេឡិចត្រូនិចរថយន្តខុសប្រក្រតីឬខូច។

P0600….Serial Communication Link

P0601….Internal Control Module Memory Check Sum Error

P0602….Control Module Programming Error

P0603….Internal Control Module Keep Alive Memory (KAM) Error

P0604….Internal Control Module Random Access Memory (RAM) Error

P0605….Internal Control Module Read Only Memory (ROM) Error

P0606….ECM/PCM Processor

P0607….Control Module Performance

P0608….Control Module VSS Output ‘A’

P0609….Control Module VSS Output ‘B’

P0610….Control Module Vehicle Options Error

ប្រសិនម៉ាស៊ីនស្កេនរថយន្តបង្ហាញលេខកូដទាំងនេះ វាមានន័យថាម៉ូឌុលអេឡិចត្រូនិចរថយន្ត (PCM) ត្រូវបានខូច ហើយត្រូវផ្លាស់ប្តូរម៉ូឌុលថ្មី។ ដើម្បីធ្វើឲ្យប្រាកដថាបញ្ហាពិតគឺមកពី PCM ឬបណ្ដាលមកពីបញ្ហាផ្សេងទៀត អ្នកត្រូវប្រើប្រាស់ឯកសារជួសជុលរបស់រោងចក្រផលិតរថយន្ត (OEM diagnostic chart) ដើម្បីធ្វើតេស្តម៉ូឌុលអេឡិចត្រូនិចនោះ។ ជាធម្មតាគេធ្វើតេស្តដោយឆែកមើលពេលប្រព័ន្ធមួយចំនួន។ PCM ទទួលពត៌មាន (input) និងបញ្ជាឲ្យគ្រឿងបង្គុំដំណើរការ (output) ថាតើមានភាពត្រឹមត្រូវដែរឬទេ។ ប្រសិនបើ PCM មិនបញ្ជាឲ្យឧបករណ៏ដែលគេធ្វើតេស្តនោះមានដំណើរការត្រឹមត្រូវនោះទេ ទើបគេសន្មតថាត្រូវធ្វើការផ្លាស់ប្ដូរ PCM ថ្មី។

ហេតុអ្វីបានជាម៉ូឌុលអេឡិចត្រូនិចរថយន្តខូច?

ក្នុងការកំណត់ឬសគុលនៃបញ្ហាដែលធ្វើឲ្យម៉ូឌុលអេឡិចត្រូនិចរថយន្តខូច (PCM died) មិនមែនជារឿងងាយស្រួល ឬក៏ស្ទើរតែមិនអាចទៅរួច ប៉ុន្តែគេមានវិធីការពារមិនឲ្យបញ្ហាដដែលកើតមានឡើងម្ដងទៀតធ្វើឲ្យ PCM ខូចខាត។

ជាតួយ៉ាងករណីដែលធ្វើ PCM ខូច អាចបណ្ដាលមកពីបញ្ហាមួយឬពីរតែប៉ុណ្ណោះគឺ៖ ដោយសារតង់ស្យុងកើនឡើងខ្លាំងពេក (voltage overload) ក្នុងករណីនេះជារឿយៗគឺកើតឡើងដោយសារមានការផ្ទុះសេរចរន្តអគ្គិសនីនៅក្នុងសូលេណូអ៊ីត ឬនៅក្នុងម៉ូទ័រអគ្គិសនី (short in a solenoid or actuator circuit) ហើយមានពេលខ្លះកត្តាបរិយាកាស (environment factor) ក៏ធ្វើឲ្យម៉ូឌុលបញ្ជាខូចផងដែរ ដោយបរិកាសធ្វើឲ្យផ្នែកខាងក្នុងម៉ូឌុលមានច្រេះ ឬមានរំញ័រខ្លាំងពេកពីមជ្ឈដ្ឋានខាងក្រៅ។ ប្រសិនបើការផ្ទុះសេចរន្តអគ្គិសនីនោះមិនត្រូវបានស្វែងរកដើម្បីជួសជុលឡើងវិញទេនោះ ថ្ងៃក្រោយតង់ស្យុងអគ្គិសនីអាចនឹងកើនឡើងលើសលប់ម្តងទៀត នឹងបណ្ដាលឲ្យម៉ូឌុលអេឡិចត្រូនិចរថយន្តខូចខាតម្តងទៀតជាក់ជាមិនខាន់។

បើនិយាយអំពីកត្តាបរិយាកាស ទឹកគឺជាមេបញ្ហាដែលត្រូវតែជៀសវាងមិនឲ្យប៉ះពាល់ជាមួយ PCM ជាដាច់ខាត ប្រសិនបើទឹកលេចជ្រាបចូលទៅផ្នែកខាងក្នុង PCM វានឹងធ្វើឲ្យមានការឆ្លងចរន្តអគ្គិសនី និងបង្កើតឲ្យមានភាពច្រេះ ហើយភាពច្រេះនឹងបន្តធ្វើឲ្យហិនហោចដល់គ្រឿងអគ្គិសនីនៅក្នុង PCM ។ រោងចក្រផលិតរថយន្តមួយចំនួនមិនណែនាំឲ្យមានការជួសជុល PCM ឡើងវិញទេ ប្រសិនបើរថយន្តនោះបើកបរលិចនៅក្នុងទឹកជំនន់។ មានវិធីតែមួយគត់គឺត្រូវផ្លាស់ប្ដូរ PCM ថ្មី។ ចំណែកឯការមានរំញ័រខ្លាំងពេកពីខាងក្រៅអាចធ្វើឲ្យបន្ទៈម៉ូឌុលអេឡិចត្រូនិចបែក ករណីនេះគឺអាចជួសជុលបាន។

ការធានារ៉ាប់រងនៃម៉ូឌុលអេឡិចត្រូនិចរថយន្ត

មានចំនួនលើសពី 50% នៃអ្នកដែលទិញម៉ូឌុលអេឡិចត្រូនិចរថយន្ត (PCM) ត្រូវបានយកវាត្រលប់មកវិញពីព្រោះនៅពេលដែលពួកអ្នកបច្ចេកទេសឆែកមើលប្រព័ន្ធដំណើរការម៉ាស៊ីននៅតែខុសប្រក្រតី នៅពេលដែលពួកគេទើបតែផ្លាស់ប្ដូរ PCM ថ្មី មានន័យថាបញ្ហាដែលពួកគេវិភាគថាជាបញ្ហា PCM មិនត្រឹមត្រូវទេ ហើយពួកគេតែងតែធ្វើដូចនេះ ដោយរំពឹងថាផ្លាស់ប្ដូរ PCM ថ្មី នឹងអាចដោះស្រាយបញ្ហាបាន។

បញ្ហាមនៅមួយនៅពេលដែលពួកគេបញ្ចូន PCM យកមកប្ដូរយកលុយវិញ អ្នកលក់គ្រឿងបន្លាស់គ្មានវិធីអ្វីអាចត្រួតពិនិត្យមើលថាតើវាមានបញ្ហាឬក៏អត់ ព្រោះករណីផ្សេងៗអាចកើតឡើងទៅលើ PCM នោះដោយបានដំឡើងទៅលើប្រព័ន្ធម៉ាស៊ីនរថយន្តរួចទៅហើយ ដែលអ្នកលក់មានការពិបាកនឹងលក់បន្តទៀតទៅឲ្យអ្នកដទៃ ដូចនេះវាត្រូវតែធ្វើតេស្តដោយអ្នកជំនាញប្រព័ន្ធកុំព្យូទ័រថយន្ត។ ជាសំណាងអាក្រក់ វាមិនមែនជាវិធីងាយស្រួលដើម្បីធ្វើតេស្ត PCM ឡើងវិញ នេះជាមូលហេតុមួយដែលហាងលក់គ្រឿងបន្លាស់រថយន្តស្ទើរតែទាំងអស់ មិនអនុញ្ញាត្តិឲ្យធ្វើការប្តូរយកលុយវិញទេ សម្រាប់ការកម្មង់ទិញគ្រឿងអេឡិចត្រនិចរថយន្ត។

របៀបសំគាល់ម៉ូឌុលអេឡិចត្រូនិច

ដោយសារម៉ូឌុលអេឡិចត្រូនិច (PCM) មានច្រើនប្រភេទខុសៗពីគ្នា ដើម្បីកម្មង់ទិញ PCM ឲ្យបានត្រឹមត្រូវ ជៀសវាងការបញ្ចូន PCM ដែលកម្មង់ខុសត្រលប់មកវិញ។ PCM មួយចំនួនមានរូបរាងខាងក្រៅដូចគ្នា និងមានឆ្នុកអេឡិចត្រូនិច (connector) ដូចគ្នា ប៉ុន្តែមានភាពខុសគ្នានៃប្រព័ន្ធខ្សែភ្លើងខាងក្នុង និងទំហំខាងក្នុងមានភាពខុសគ្នា (calibrate inside)។

ប្រសិនបើគេដំឡើង PCM ខុសប្រភេទទៅក្នុងប្រព័ន្ធម៉ាស៊ីនរថយន្ត ពេលនោះម៉ាស៊ីនអាចនឹងមានដំណើរការខុសប្រក្រតី ដូចនេះអ្នកត្រូវតែប្រាកដថាបានផ្លាស់ប្ដូរ PCM ត្រឹមត្រូវទៅតាមការណែនាំដោយរោងចក្រផលិតរថយន្ត។

ប៉ុន្តែមានរឿងមិនល្អមួយគឺថារបៀបបញ្ចូលកម្មវិធីឡើងវិញទៅឲ្យ PCM មិនត្រូវបានចែករំលែកជាសាធារណៈទៅឲ្យផ្នែករោងជាងជួសជុលក្រៅពីក្រុមហ៊ុនលក់រថយន្តឡើយ អ្នកផលិតរថយន្តមិនចូលចិត្តចង់ឲ្យអ្នកបច្ចេកទេសនៅខាងក្រៅធ្វើការមិនត្រឹមត្រូវជាមួយប្រព័ន្ធកុំព្យូទ័រទៅលើ PCM របស់ពួកគេទេ ព្រោះពួកគេខ្លាចថាបើសិនជាមានអ្វីមួយខុសឆ្គង នោះនឹងធ្វើឲ្យម៉ាស៊ីនរថយន្តមានបញ្ហាទៅលើប្រព័ន្ធបញ្ចេញផ្សែង (emission) និងប៉ះពាល់ដល់ប្រត្តិបត្តិការម៉ាស៊ីន (engine performance)។

របៀបផ្លាស់ប្ដូរម៉ូឌុលអេឡិចត្រូនិចរថយន្ត

អ្នកត្រូវមើលឯកសាររោងចក្រដើម្បីស្វែងរកទីតាំងរបស់ម៉ូឌុលអេឡិចត្រូនិច (PCM)។ ម៉ូឌែលរថយន្តខ្លះមាន PCM ស្ថិតនៅក្រោមតាប្លូ ម៉ូឌែលខ្លះមាន PCM ស្ថិតនៅក្រោមកៅអីអ្នកបើកបរ និងខ្លះទៀតស្ថិតនៅក្បែរបរិវេណម៉ាស៊ីន។ រឿងដំបូងគេដែលអ្នកត្រូវធ្វើមុនពេលដោះ PCM ចាស់ ដាក់ PCM ថ្មី គឺត្រូវដោះខ្សែអាគុយឡាន ដើម្បីផ្ដាច់ចរន្តអគ្គិសនីជាមុនសិន។ បន្ទាប់មកនៅពេលដំឡើង PCM ថ្មីរួចរាល់ អ្នកអាចភ្ជាប់ខ្សែអាគុយឡើងវិញ ប៉ុន្តែការងារនេះនៅមិនទាន់រួចរាល់ទេ។ ពីព្រោះ PCM មួយចំនួនតម្រូវឲ្យមានការបញ្ចូលទិន្នន័យឡើងវិញ (relearning procedure) បន្ទាប់ពីដំឡើងថ្មី ឬបន្ទាប់ពីផ្ដាច់ចរន្តអគ្គិសនីចេញពីអាគុយ។ សម្រាប់រថយន្តម៉ូឌែលថ្មីៗមួយចំនួន តម្រូវឲ្យអ្នកបច្ចេកទេសប្រើម៉ាស៊ីនស្កេនរថយន្តដើម្បីបញ្ចូលកម្មវិធីរបស់ប្រព័ន្ធការពារចោរលួច (anti-theft system) ឡើងវិញផងដែរ។

ចំណែកម៉ូឌែលរថយន្តខ្លះទៀត គេគ្រាន់តែបញ្ឆេះម៉ាស៊ីនដើម្បីឲ្យម៉ាស៊ីនមានដំណើរការ ហើយធ្វើតេស្តបើកបរក្នុងចម្ងាយខ្លីមួយ ពេលនោះប្រព័ន្ធកុំព្យូទ័រនឹងធ្វើការដោយខ្លួនឯង។ ពត៌មានផ្សេងៗអំពីការងារនេះត្រូវបានផ្សព្វផ្សាយដោយឯកសារយោងពីរោងចក្រ។

ម៉ូឌុលអេឡិចត្រូនិចរថយន្ត (PCM) នឹងបន្តសិក្សានិងធ្វើការកែប្រែបន្តិចបន្តួច (learn and make small adjustment) នៃប្រព័ន្ធល្បាយឥន្ធនៈ នៅពេលម៉ាស៊ីនធ្វើការបរនៅលើផ្លូវ។ រថយន្តខ្លះ PCM ក៏មានមុខងារបញ្ជាប្រព័ន្ធប្រអប់លេខផងដែរ ដូចនេះ PCM ត្រូវការពេលវេលាខ្លះ ដើម្បីសិក្សាពីដំណើរការប្រអប់លេខ ដោយយោងលើស្ថានភាពបើកបរ (driver’s habit) រហូតដល់ប្រព័ន្ធទាំងអស់អាចធ្វើការជាមួយគ្នាបានល្អឥតខ្ចោះ។

អ្នកត្រូវចងចាំថាម៉ូឌុលអេឡិចត្រូនិចរថយន្ត ត្រូវការការបញ្ចូនពត៌មានពីសែនស័រ (sensor inputs), តង់ស្យុងគ្រប់គ្រាន់ពីអាគុយឡាន (properly voltage), មានខ្សែម៉ាសដីល្អ (good ground) និងសមត្ថភាពបញ្ចូនសញ្ញាណអគ្គិសនី (control signal) ទៅបញ្ជាគ្រឿងទទួលឲ្យធ្វើការផ្សេងៗរៀងៗខ្លួន។

Articles by Larry Carley, Nationally Recognized Automotive Technical Writer and Author
Prepared by Tiv Dararith, Mechanical Engineer at Institute of Technology of Cambodia

ប្រព័ន្ធត្រួតពិនិត្យចំហាយឥន្ធនៈ

EVAP System

ប្រព័ន្ធត្រួតពិនិត្យបំភាយចំហាយឥន្ធនៈ (evaporative emission control system (EVAP)) ត្រូវបានប្រើប្រាស់សម្រាប់ការពារការសាយភាយចំហាយហ្គាសពីធុងឥន្ធនៈ និងប្រព័ន្ធទុយយោឥន្ធនៈទៅក្នុងបរិយាកាស។

ជាធម្មតាប្រព័ន្ធត្រួតពិនិត្យចំហាយហ្គាស ឬប្រព័ន្ធ EVAP មិនត្រូវការធ្វើតំហែទាំអ្វីនោះទេ ប៉ុន្តែនៅពេលវាមានបញ្ហា នោះវានឹងបង្កឲ្យភ្លើងឆែកម៉ាស៊ីន (check engine light) ភ្លឺឡើង ហើយវានឹងបន្តធ្វើឲ្យប្រព័ន្ធម៉ាស៊ីនមានដំណើរការខុសប្រក្រតី។

ប្រព័ន្ធវិភាគរោគសញ្ញាជំនាន់ទី2 (OBD II) ដែលបានបំពាក់លើរថយន្តតាំងពីឆ្នាំ 1996 រហូតមកដល់សព្វថ្ងៃនេះគឺអាចត្រួតពិនិត្យប្រព័ន្ធ EVAP និងធ្វើការដោយស្វ័យប្រវត្តស្វែងរកការលេចសាយភាយចំហាយហ្គាស ហើយវាក៏អាចដឹងប្រសិនបើវាមានការរបូត ឬរលុងគម្របធុងឥន្ធនៈ ដែលប្រព័ន្ធអេឡិចត្រូនិចនឹងឲ្យសញ្ញាជាភ្លើងឆែកម៉ាស៊ីនទៅប្រាប់អ្នកបើកបរឡាន។

បញ្ហាមួយចំនួនដែលជាប់ទាក់ទងនឹងប្រព័ន្ធ EVAP មានដូចជា ស៊ូប៉ាប់បន្សាត់ចំហាយ (purge valve) ដែលវាដើរតួនាទីជាអ្នកនាំចំហាយឥន្ធនៈទៅបំពង់ហឺតខ្យល់ចូលម៉ាស៊ីន, ការលេចធ្លាយទុយោចំហាយឥន្ធនៈ (vacuum hoses), គម្របធុងឥន្ធនៈបិទមិនបានជិតល្អ។ ប្រព័ន្ធ OBD 2 នឹងបង្ហាញលេខកូដបញ្ហា P0440 ដែលវាមានន័យថាមានការលេចធ្លាយហ្គាសច្រើន ហើយជារឿយៗគឺដោយសារគម្របធុងឥន្ធនៈ ចំណែកឯបញ្ហារបស់ស៊ូប៉ាប់បន្សាត់ចំហាយ (purge valve) ជាធម្មតាម៉ាស៊ីនស្កេននឹងទទួលបានលេខកូដបញ្ហា P0443 – P0449។

លេខកូដដែលអ្នកបច្ចេកទេសរថយន្តមិនចូលចិត្តគឺ P0442 ដែលវាមានន័យថាមានការលេចជ្រាបចំហាយឥន្ធនៈតិចតួចនៅត្រង់ចំនុចណាមួយ (small leak) វាអាចជាបញ្ហាពិបាកនឹងស្វែងរក ហើយវាអាចជាមានការលេចជ្រាបចំហាយដែលវាមានធំហំតូចជាងក្បាលម្ជុល បញ្ហានេះធ្វើឲ្យមានការពិបាកស្វែងរកដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាភ្លើងឆែកម៉ាស៊ីន ដូច្នេះអ្នកបច្ចេកទេសតម្រូវឲ្យប្រើប្រាស់ឧបករណ៍ស្វែងរកចំហាយហ្គាស (smoke machine) ដើម្បីស្វែងរកចំនុចលេចជ្រាបចំហាយ។ នៅក្នុងឧបរណ៍នោះផ្ទុកទៅដោយចំហាយប្រេងធម្មជាតិ (mineral-oil based vapor) ដែលគេយកទៅបាញ់លើផ្នែកខាងក្រៅប្រព័ន្ធ EVAP នៅក្រោមសំពាធពន្លឺ (light pressure) ដែលវានឹងបង្កើតហ្គាសពណ៌ ដែលធ្វើឲ្យគេមើលឃើញពណ៌ហ្គាសក្រោមពន្លឺអ៊ុលត្រាវីយ៉ូឡេត (UV light)។

ការស្វែងរកចំនុចលេចជ្រាបហ្គាសអាចជាការលំបាកខ្លាំង ដូចនេះប្រសិនបើឧបករណ៍ស្កេនបង្ហាញលេខកូដបញ្ហា P0442 អ្នកគួរតែយករថយន្តទៅហ្គារាសជួសជុល ដែលអ្នកបច្ចេកទេសនៅទីនោះមានឧបករណ៍ធ្វើតេស្តស្វែងរកចំហាយហ្គាស។

ហេតុអ្វីត្រូវមានប្រព័ន្ធត្រួតពិនិត្យចំហាយឥន្ធនៈ?

នៅសហរដ្ឋអាមេរិក ភ្នាក់ងារការពារបរិស្ថាន (Environmental Protection Agency (EPA)) តម្រូវឲ្យអ្នកផលិតរថយន្តបំពាក់ប្រព័ន្ធ EVAP ពីព្រោះចំហាយឥន្ធនៈសាំង (gasoline fuel vapor) ផ្ទុកទៅដោយសារធាតុអ៊ីដ្រូកាបូន (hydrocarbons ) ដែលវាជាសារធាតុគ្រោះថ្នាក់ដល់សុខភាពមនុស្ស។

រឿងដ៏អាក្រក់មួយអំពីចំហាយហ្គាសគឺវាមានបំភាយឥន្ធនៈគ្រប់ពេលវេលានៅក្នុងធុងឥន្ធនៈ វាមានន័យថាប្រសិនបើប្រព័ន្ធប្រេងឥន្ធនៈរថយន្តមិនបានបិទជិតស្រួលបួល ហើយវាធ្វើឲ្យមានលេចចំហាយហ្គាសមកបរិយាកាសខាងក្រៅ វានឹងបំពុលបរិយាកាសពេញ 24 ម៉ោងក្នុងមួយថ្ងៃ បើទោះជារថយន្តគ្មានដំណើរក៏ដោយ។ ការសាយភាយសារធាតុគ្រោះថ្នាក់ដែលមិនអាចគ្រប់គ្រងបាន (uncontrolled evaporative emission) ប្រភេទនេះមានប្រមាណ 20% នៃឧស្ម័នពុលដែលបង្កើតដោយយានយន្ត។

សរុបសេចក្តីមក ប្រព័ន្ធត្រួតពិនិត្យចំហាយហ្គាសអាចបញ្ឈប់ការសាយភាយចំហាយហ្គាសដែលវាជាប្រភពឧស្ម័នពុលនៅក្នុងបរិយាកាស។ ធុងឥន្ធនៈរថយន្តមានទុយោភ្ជាប់កំប៉ុងស្តុកចំហាយហ្គាស (EVAP storage canister) ដែលវាអង្គប់យកចំហាយហ្គាស ហើយរង់ចាំរហូតដល់ម៉ាស៊ីនរថយន្តបញ្ឆេះឡើង បន្ទាប់មកនៅពេលម៉ាស៊ីនកើនកម្ដៅ ម៉ូឌុលអេឡិចត្រូនិចរថយន្ត (PCM) បញ្ជាឲ្យបើកស៊ូប៉ាប់បន្សាត់ចំហាយ (purge valve) ដើម្បីបញ្ជូនចំហាយហ្គាសពីកំប៉ុងស្ដុកចំហាយទៅកាន់បំពង់ហឺតខ្យល់ម៉ាស៊ីន (intake manifold) ចុងក្រោយចំហាយហ្គាសត្រូវបានបញ្ឆេះដោយម៉ាស៊ីន ធ្វើដូចនេះគឺបានសន្សំសំចៃការបម្រើបម្រាស់ឥន្ធនៈមួយកម្រិត។

ដំណើរការប្រព័ន្ធត្រួតពិនិត្យចំហាយហ្គាស

ការផ្ជិតចំហាយហ្គាសនៅក្នុងធុងឥន្ធនៈមិនមែនជារឿងងាយស្រួលដូចដែរយើងគិតនោះទេ មានរឿងមួយដែលអ្នកអាចមិនដឹងគឺធុងឥន្ធនៈត្រូវតែមានរន្ធខ្យល់ ហើយខ្យល់ហូរចូលក្នុងធុងជួយឲ្យស្នប់ឥន្ធនៈ (fuel pump) អាចបឺតស្រូបយកឥន្ធនៈបញ្ចូនទៅបញ្ឆេះម៉ាស៊ីន។ ករណីនេះប្រសិនបើធុងឥន្ធនៈត្រូវបានផ្ជិតជិតខ្លាំងពេកនឹងធ្វើឲ្យស្នប់ឥន្ធនៈ (fuel pump) បង្កើតសំពាធអវិជ្ជមាននៅក្នុងធុងឥន្ធនៈបង្កឲ្យធុងខូចខាត។

គ្រឿងបង្គុំប្រព័ន្ធត្រួតពិនិត្យចំហាយឥន្ធនៈ

គ្រឿងបង្គុំប្រព័ន្ធ EVAP មានដូចជា៖

• ធុងឥន្ធនៈ (fuel tank): នៅក្នុងធុងសាំងមានទីចំហទំនេរផ្នែកខាងលើដែលអាចផ្ទុកពេលហ្គាសឥន្ធនៈរីកមាឌនៅពេលថ្ងៃក្ដៅជួយការពារការលេចជ្រាបចំហាយចេញមកក្រៅ។
• គម្របធុង (fuel cap): រថយន្តម៉ូឌែលចាស់ៗមានគម្របធុងឥន្ធនៈជាប្រភេទស៊ូប៉ាប់ហឺយសំពាធ (pressure relief valve) ប៉ុន្តែរថយន្តម៉ូឌែលថ្មីសព្វថ្ងៃនេះបានបំពាក់ប្រព័ន្ធ OBD II ត្រូវបានប្រើគម្របជ័រផ្ជិតយ៉ាងជិតល្អណាស់។

ចំណាំ៖ ប្រសិនបើអ្នកធ្វើការផ្លាស់ប្ដូរគម្របធុងសាំង ត្រូវជ្រើសរើសគម្របដើមដែលផលិតដោយរោងចក្រផលិតរថយន្ត។

• ឧបករណ៍បំបែកចេញអង្គធាតុរាវនិងចំហាយ (liquid-vapor saparator): ឧបករណ៍នេះមានទីតាំងនៅផ្នែកខាងលើធុងសាំង ឬជាផ្នែកលើសចំណុះឥន្ធនៈ (overflow tank)។ ឧបករណ៍នេះជួយការពារប្រេងឥន្ធនៈមិនឲ្យហូចូលកំប៉ុងស្ដុកចំហាយហ្គាស (EVAP canister) បង្កឲ្យកំប៉ុងស្ដុកហ្គាសសឆាប់ខូចដោយមិនអាចផ្ទុកហ្គាសឥន្ធនៈបានល្អ។
• កំប៉ុងស្តុកចំហាយហ្គាស (EVAP canister): ជាកំប៉ុងលោហៈឬជ័រប្លាស្ទិក ដែលបំពាក់នៅក្នុងប្រព័ន្ធ EVAP។ ជាធម្មតាកំប៉ុងនោះត្រូវបានលាក់ទុកនៅម្ដុំកែងបរិវេណម៉ាស៊ីនរថយន្ត ឬក៏បំពាក់នៅផ្នែកខាងក្រោយធុងសាំង។ កំប៉ុងស្ដុកហ្គាសផ្ទុកទៅដោយអង្គធាតុរឹងពណ៌ខ្មៅ ដែលគេតែងតែហៅថាកំប៉ុងធ្យូង (activated charcoal)។ ធ្យូងខ្មៅនោះដើរតួនាទីជាគ្រឿងច្រោះស្រូបយកចំហាយហ្គាសពីឥន្ធនៈ ហើយហ្គាសត្រូវបានស្តុកក្នុងកំប៉ុងធ្យូងនោះ រហូតដល់ពេលម៉ាស៊ីនបញ្ឆេះឡើង ម៉ាស៊ីនដំណើរការ និងឡើងកម្ដៅ បន្ទាប់មកម៉ូឌុលអេឡិចត្រូនិចរថយន្ត (PCM) បញ្ជាឲ្យបើកស៊ូប៉ាប់បន្សាត់ហ្គាស (canister purge valve) ដែលវាអាចបញ្ជូនហ្គាសទៅកាន់បំពង់ហឺតខ្យល់ម៉ាស៊ីន (intake manifold)។ កំប៉ុងធ្យូងភ្ជាប់គ្នាជាមួយធុងសាំងដោយបំពង់ទុយោ (vent line)។ នៅក្នុងលក្ខខណ្ឌ័ធម្មតា កំប៉ុងធ្យូង (EVAP canister) អាចកើតមានបញ្ហាមួយចំនួន ប៉ុន្តែប្រសិនបើសារធាតុធ្យូងមិនសឹករេចរិល វាអាចប្រើប្រាស់បានរហូត។

The OBD II EVAP monitor tests the fuel system for vapor leaks

បញ្ហាដែលកើតមានញឹកញាប់របស់កំប៉ុងធ្យូងគឺកើតឡើងដោយសារភាពខុសប្រក្រីរបស់ស៊ូប៉ាប់សូលេណូអ៊ីតបើក/បិទហ្គាស (faulty purge vent solenoid)។ ប្រភេទស៊ូប៉ាប់បន្សាត់ហ្គាស (vacuum-type purge valves) មួយចំនួនអាចធ្វើតេស្តបានដោយគ្រាន់តែបាញ់ខ្យល់ដោយផ្ទាល់ចូលទៅក្នុងស៊ូប៉ាប់ហ្គាស ស៊ូប៉ាប់គួរតែត្រូវបានបើក ប្រសិនបើវាមិនខូច ចំណែកឯប្រភេទស៊ូប៉ាប់ហ្គាសប្រើសូលេណូអ៊ីត (solenoid-type purge valves) គេប្រើតង់ស្យុងអគ្គិសនីទៅធ្វើតេស្តស៊ូប៉ាប់ហ្គាសមើលថាតើវាមានដំណើរការ (បើក) ដែរឬទេ។ រ៉េស៊ីស្ដង់របស់សូលេណូអ៊ីតក៏អាចធ្វើតេស្តបានដោយ ប្រើអូមម៉ែត (ohmmeter) ប្រសិនវាមានការដាច់ចរន្តអគ្គិសនី ឬឆ្លងភ្លើង (open or shorted)។

វិធីសាស្រ្តក្នុងការត្រួតពិនិត្យបង្សាត់ចំហាយហ្គាសដែលត្រូវបានប្រើប្រាស់ជាមួយរថយន្តទំនើបសម័យថ្មីនេះអាចមានការស្មុគស្មាញខ្លាំង ដូចនេះដើម្បីជួសជុលប្រព័ន្ធ EVAP អ្នកបច្ចេកទេសតម្រូវឲ្យប្រើប្រាស់ឯកសារយោងពីរោងចក្រ។

ការបញ្ចេញឧស្ម័នពុល និងប្រព័ន្ធវិភាគរោគសញ្ញារថយន្តជំនាន់ទី2

នៅក្នុងរថយន្តម៉ូឌែលឆ្នាំ 1996 រហូតមកដល់រថយន្តប្រើប្រាស់សព្វថ្ងៃនេះ ប្រព័ន្ធវិភាគរោគសញ្ញាជំនាន់ទី2 (OBD II system) អាចត្រួតពិនិត្យរកការលេចធ្លាយចំហាយហ្គាស (fuel vapor leaks) ដើម្បីធ្វើឲ្យប្រាកដថាគ្មានឧស្ម័នអ៊ីដ្រូកាបូន (hydrocarbons) បញ្ចេញទៅក្នុងបរិយាកាស។ ប្រព័ន្ធ EVAP ធ្វើការងារ2យ៉ាង៖ ផ្ទៀងផ្ទាត់អំពីហំហូរខ្យល់ពីកំប៉ុងធ្យូងចូលទៅក្នុងម៉ាស៊ីន និងធ្វើការត្រួតពិនត្យស្វែងរកប្រសិនមានការលេចធ្លាយចំហាយហ្គាសកើតឡើងនៅក្នុងប្រព័ន្ធ EVAP។

ប្រសិនបើប្រព័ន្ធ OBD II ចាប់បានពត៌មានអំពីការលេចធ្លាយចំហាយហ្គាស វានឹងបង្កើតលេខកូដបញ្ហា P0440 – P0457។

លេខកូដបញ្ហាដែលជាប់ទាក់ទងជាមួយប្រព័ន្ធ EVAP មានដូចជា៖

P0440….Evaporative Emission Control System Fault
P0441….Evaporative Emission Control System Incorrect Purge Flow
P0442….EVAP Emission Control System Leak Detected (small leak)
P0443….EVAP Emission Control System Purge Control Valve Circuit
P0444….EVAP Purge Control Valve Circuit Open
P0445….EVAP Purge Control Valve Circuit Shorted
P0446….Evaporative Emission Control System Vent Control Circuit
P0447….EVAP Emission Control System Vent Control Circuit Open
P0448….EVAP Emission Control System Vent Control Circuit Shorted
P0449….EVAP Emission Control System Vent Valve/Solenoid Circuit
P0450….Evaporative Emission Control System Pressure Sensor
P0451….EVAP Emission Control System Pressure Sensor
P0452….EVAP Emission Control System Pressure Sensor Low Input
P0453….EVAP Emission Control System Pressure Sensor High input
P0454….EVAP Emission Control System Pressure Sensor Intermittent
P0455….EVAP Emission Control System Leak Detected (gross leak)
P0456….EVAP Emission Control System Leak Detected (small leak)
P0457….EVAP Emission Control System Leak Detected (fuel cap)

ប្រសិនបើឧបករណ៍ស្កេនបង្ហាញលេខកូដ P0440, P0455 ឬ P0457 លេខកូដទាំងអស់នេះមានន័យថាប្រព័ន្ធមានការលេចធ្លាយហ្គាសច្រើន (large fuel vapor leak) គេត្រូវដោះគម្របធុងសាំងត្រួតពិនិត្យមើល និងមើលកគម្របធុងសាំងថាវាមានលក្ខណៈល្អ ឬអាក្រក់ ឬក៏គម្របនោះខូចដោយសារអាយុកាលប្រើប្រាស់។ ដាក់គម្រប់ចូលទៅក្នុងធុងវិញ ត្រូវប្រាកដថាអ្នកបានរិតវាឲ្យតឹងល្អ។ ប្រសិនបើមានការលេចធ្លាយចំហាយហ្គាសតាមគម្របធុងសាំង ម៉ូឌុលអេឡិចត្រូនិចនឹងបំភ្លឺភ្លើងឆែកម៉ាស៊ីន (check engine light) បន្ទាប់ពីម៉ាស៊ីនមានដំណើរការ។ ជួនកាលបញ្ហានេះក៏អាចកើតឡើងដោយសារមានករណីរបូត ឬលេចធ្លាយតាមបំពង់ទុយោផងដែរ។

Articles By Larry Carley, Nationally Recognized Automotive Technical Writer and Author
Prepared by Tiv Dararith, Mechanical Engineer at Institute of Technology of Cambodia

ឧបករណ៍ស្កេនរថយន្ត

Bosch Diagnostic Scan Tool

ឧបករណ៍ស្កេនត្រូវបានប្រើសម្រាប់វិភាគរោគសញ្ញានៃប្រព័ន្ធអេឡិចត្រូនិច។ នៅពេលដែល ភ្លើងសញ្ញាឆែកម៉ាស៊ីន (check engine light) ភ្លឺឡើង អ្នកត្រូវប្រើឧបករណ៍អានកូដបញ្ហាម៉ាស៊ីន (code reader) ឬប្រើឧបករណ៍ស្កេន (scan tool) ឬកម្មវិធីកុំព្យូទ័ស្កេនរថយន្ត (software scanner) ដើម្បីទទួលពត៌មានផ្សេងៗពីប្រព័ន្ធអេឡិចត្រូនិច និងស្វែងរកកំហូចនៃប្រព័ន្ធម៉ាស៊ីឧរថយន្ត។ ឧបករណ៍ស្កេនអាចជួយអ្នកឲ្យដឹងអំពី លេខកូដបញ្ហា (fault codes) និងពត៌មានវិភាគរោគសញ្ញាឡាន (diagnostic information)។

រថយន្តដែលផលិតចាប់ពីឆ្នាំ 1996 រហូតមកដល់សព្វថ្ងៃកំពុងប្រើប្រាស់ ប្រព័ន្ធកុំព្យូទ័រវិភាគរោគសញ្ញាជំនាន់ទី2 (Onboard Diagnostic System (OBD2)) ។

ឧបករណ៍អានកូដ (code reader)

ឧបករណ៍ជាមូលដ្ឋានដែលប្រើសម្រាប់វិភាគរោគសញ្ញាឡានគឺជាឧបករណ៍អានកូដ (code reader)។ ឧបករណ៍អានកូដមានអេក្រង់បង្ហាញលេខកូដរបស់កុំព្យូទ័រឡាន ឧបករណ៍អានកូដមួយចំនួនអាចបង្ហាញតែលេខកូដបញ្ហា ប៉ុន្តែឧបករណ៍អានកូដមួយចំនួនផ្សេងទៀតអាចបង្ហាញលេខកូដ និងអត្ថន័យនៃលេខកូដនោះជាភាសាអង់គ្លេស អេស្បាញ ឬភាសាបារាំង ហើយជាធម្មតាឧបករណ៍អានកូដមានតម្លៃប្រហែល $50 ឬតិចជាងនេះ។

Code Reader Autolink AL319

ឧបករណ៍អានកូដ (code reader) អាចលុបលេខកូដបញ្ហារបស់ម៉ាស៊ីនឡាន (clear codes) និងបញ្ឈប់ភ្លើងសញ្ញឆែកម៉ាស៊ីន (check engine light)។

ឧបករណ៍អានកូដមួយចំនួនអាចបង្ហាញពត៌មានថាបានត្រួតពិនិត្យរាល់ប្រព័ន្ធអេឡិចត្រូនិចរថយន្ត ដើម្បីវិភាគរោគសញ្ញា ប៉ុន្តែឧបករណ៍អានកូដមិនមែនជាឧបករណ៍ស្កេនរថយន្តនោះទេ ពីព្រោះវាគ្រាន់តែអាចអាន និងលុបលេខកូដបញ្ហាតែប៉ុណ្ណោះ (reads and clears codes)។ វាមិនអាចបង្ហាញទិន្នន័យរបស់សែនស័រ (sensor data) ឬពត៌មានរបស់ ប្រព័ន្ធប្រតិបត្តិការផ្សេងៗបានទេ (system operating information)។

ដើម្បីអានពត៌មានរបស់សែនស័រ និងអានពត៌មានប្រព័ន្ធប្រតិបត្តិការផ្សេងៗ អ្នកត្រូវតែប្រើប្រាស់ឧបករណ៍ស្កេនរថយន្ត (scan tools) ឬកម្មវិធីស្កេនកុំព្យូទ័រ (scanner software) ។

LINK ខាងក្រោមគឺជាវេបសាយរបស់ក្រុមហ៊ុនលក់ឧបករណ៍ស្កេនមួយចំនួន ៖

Lemur Monitors (Blue Driver OBD Scan Tool App)

Actron (Diagnostic Scan Tools)

Equus (Innova OBD2 Scan Tools)

Autel (Word’s Leading Manufacturer of Professional Scan Tools)

ឧបករណ៍ស្កេនរថយន្ត (scan tools)

សព្វថ្ងៃនេះ សម្រាប់ការងារវិភាគរោគសញ្ញាស៊ីជម្រៅរបស់រថយន្ត (advanced diagnostics) គេប្រើប្រាស់ឧបករណ៍ស្កេន (scan tools)។ ឧបករណ៍ស្កេនដែលអាចឲ្យអ្នកបច្ចេកទេសប្រើប្រាស់បានយ៉ាងងាយស្រួល (DIY scan tools) អាចបង្ហាញទិន្នន័យរបស់សែនស័រ (sensor values) និងទិន្នន័យរបស់ប្រព័ន្ធម៉ាស៊ីន (system data) ប៉ុន្តែវាមិនអាចបង្ហាញពត៌មានរបស់ប្រព័ន្ធធ្វើតេស្តដោយខ្លួនឯង (self-tests system) មួយចំនួនដូចជា ការត្រួតពិនិត្យដំណើរការស្នប់ឥន្ធនៈ (fuel pump operation), កង្ហាររ៉ាដ្យាទ័រ (cooling fan), ម៉ូទ័របញ្ជាល្បឿនម៉ាស៊ីន (idle speed control motor) ឬសូលេណូអ៊ីត (solenoid), សូលេណូអ៊ីតនៃប្រព័ន្ធ EGR, ធ្នាមស្នប់ហ្គាសម៉ាស៊ីនត្រជាក់ (A/C compressor clutch), ប៉ិចឥន្ធនៈ (fuel injector), ការលេចធ្លាយចំហាយហ្គាស (EVAP leak test) ។ល។

ចំពោះកម្រិតការងារវិភាគរោគសញ្ញាបញ្ហាមួយចំនួន ដែលបានរៀបរាប់ខាងលើនេះ តម្រូវឲ្យអ្នកបច្ចេកទេសប្រើឧបករណ៍ស្កេនទំនើប (professional scan tool) ដែលវាមានតម្លៃថ្លៃទើបអាចធ្វើតេស្ត និងស្វែងរកកំហូចនៃបញ្ហាទាំងអស់នោះបាន។ ឧបករណ៍ស្កេនទំនើបទាំងអស់នោះផលិតឡើងជាមួយនឹងសមត្ថិភាព ក្នុងការភ្ជាប់ទំនាក់ទំនងដោយផ្ទាល់២របៀប (bidirectional (two-way)) ជាមួយនឹងកម្មវិធីស្កេន (proper software) សម្រាប់ទាក់ទង និងដំណើរការការធ្វើតេស្តប្រព័ន្ធម៉ាស៊ីនរថយន្ត។

Autel AL439 Diagnostic Scan Tool

ឧបករណ៍ស្កេនមានតម្លៃ និងសមត្ថភាពខុសៗពីគ្នា សម្រាប់ឧបករណ៍ដែលអាចស្កេនលេខកូដទូទៅបាន មានតម្លៃប្រហែល $200 ឬតិចជាងនេះ។ ឧបករណ៍ស្កេនកម្រិតនេះអាចធ្វើការងារបានដូចជា អានកូដ និងលុបកូដ (read and clear codes), បង្ហាញសភាពប្រព័ន្ធត្រួតពិនិត្យមួយចំនួនរបស់ប្រព័ន្ធ OBD II, បង្ហាញទិន្នន័យប្រតិបត្តិការជាមូលដ្ឋានដូចជា ចំនុចរបត់បិទ (closed loop operation) និងចំនុចរបត់បើក (open loop operation), លំហូរខ្យល់ (airflow), សីតុណ្ហភាពទឹកស្អំ (coolant temperature), ការផ្ដល់សញ្ញារបស់សែនស័រអុកស៊ីសែន (oxygen sensor output), ទីតាំងករបំពង់ខ្យល់ (throttle position) និងការអានសញ្ញារបស់សែនស័រដទៃផ្សេងទៀត (other sensor readings) ។

ឧបករណ៍ស្កេនទំនើប (professional scan tools)

Autel Diagnostic Scan Equipments

លំដាប់ថ្នាក់ឧបករណ៍ស្កេនទំនើបៗមួយចំនួន វាអាចធ្វើការងារបានដូចគ្នាទៅនឹងឧបករណស្កេនរបស់រោងចក្រផលិតរថយន្ត (OEM scan tools)។

ឧបករណ៍ស្កេនទំនើប ដែលមានតម្លៃថ្លៃទាំងអស់នោះ អាចភ្ជាប់ការទាក់ទងជាមួយម៉ូឌុលអេឡិចត្រូនិចជាច្រើននៃប្រព័ន្ធគ្រប់គ្រងម៉ាស៊ីនរថយន្ត (engine management system) និងអាចបង្ហាញទិន្នន័យពត៌មានដំណើរការម៉ាស៊ីន (performance information data (PID)) នៅក្នុងប្រព័ន្ធជាច្រើនដូចជា ប្រព័ន្ធជំនូនថាមពល (powertrain), ប្រព័ន្ធតួឡាន (body), ប្រព័ន្ធជើងទប់ក្រោម (suspension),  ប្រព័ន្ធប្រឆាំងការជាប់ហ្រ្វាំង (ABS system) និងពោងសុវត្ថិភាព (air bags) ។

ឧបករណ៍ស្កេនទំនើបក៏អាចប្រើសម្រាប់សិក្សាបាតុភូត និងធ្វើការចាប់ផ្ដើមឡើងវិញ (perform relearn and initialization procedures) ទៅឲ្យម៉ូឌុលអេឡិចត្រូនិចមួយចំនួន ដូចជាការបញ្ចូលពត៌មានឡើងវិញទៅឲ្យសែនស័រមុំចង្កូតឡាន (resetting the steering angle sensor) បន្ទាប់ពីប្រព័ន្ធបង្កូតអេឡិចត្រូនិចត្រូវបានជួសជុលជាដើម ។ល។

លក្ខណៈពិសេសផ្សេងទៀតរបស់ឧបករណ៍ស្កេនទំនើប (pro scan tools)  គឺឧបករណ៍ទាំងនោះមានសមត្ថិភាព អាចបញ្ចូលកម្មវិធីឡើងវិញទៅឲ្យកុំព្យូទ័រឡាន (flash reprogram PCMs)។ ការបញ្ចូលកម្មវិធីឡើងវិញទៅឲ្យកុំព្យូទ័រឡានជាមួយនឹងកម្មវិធីថ្មី (updated software) គឺជាការចាំបាច់មួយ សម្រាប់ធ្វើឲ្យម៉ាស៊ីនរថយន្តមានដំណើរការត្រឹមត្រូវ (correct a driveability) និងគ្មានបញ្ហានៃការបញ្ចេញផ្សែងពុលខុសប្រក្រតី (emissions issue) ។

ឧបករណ៏ស្កេនទំនើប ដែលអាចធ្វើការងារបានយ៉ាងច្រើនជាមួយរថយន្តស្ទើរគ្រប់ម៉ាក និងម៉ូឌែល អាចមានតម្លៃប្រហែល $2000 ឬថ្លៃជាងនេះ។ ត្រូវមានការធ្វើបន្ទាន់កាលកម្មវិធីប្រចាំឆ្នាំរបស់រថយន្ត (annual software updates) ពីព្រោះរថយន្តថ្មីត្រូវបានផលិតឡើងជារៀងរាល់ឆ្នាំ ដូចនេះវាទាមទារឲ្យឧបករណ៍ស្កេនទាំងអស់នោះស្គាល់កម្មវិធីរបស់រថយន្តម៉ូឌែលថ្មីៗ ហើយការចំណាយបន្ថែមលើការបន្ទាន់កាលនេះ អាចមានតម្លៃប្រហែល $800 ឬថ្លៃជាងនេះ អាស្រ័យទៅលើអ្នកលក់ឧបករណ៏ស្កេន ឬគោលការណ៍របស់ក្រុមហ៊ុនផលិតឧបករណ៍ស្កេននីមួយៗ ។

How to use ECU programming on Autel Maxisys Pro

នៅមានរឿងជាច្រើនទៀតដែលទាក់ទងនឹងឧបករណ៍ស្កេនរថយន្ត ដែលយើ មិនបានលើកយកមកនិយាយដូចជា៖ ប្រភេទឧបករណ៍ស្កេនរបស់រោងចក្រផលិតរថយន្ត (OEM scan tools), កម្មវិធីកុំព្យូទ័រស្កេន (software scanner) និងឧបករណ៍ស្កេនរួមបញ្ចូលជាមួយម៉ាស៊ីនស្កូប (scan tools with scope) ជាដើម ។ល។

សរុបសេចក្តីមក នៅពេលអ្នកចង់ទិញឧបករណ៍ស្កេនមកប្រើប្រាស់ អ្នកគួរតែចំណាយពេលគិតគូរអំពីប្រភេទ និងសមត្ថិភាពការងាររបស់ឧបករណ៍ស្កេន ដែលសាកសម្យទៅនឹងការងារនៅក្នុងហ្គារាស ឬមជ្ឈមណ្ឌលជួសជុលរថយន្តរបស់អ្នក ឬឧបករណ៍ស្កេនធម្មតាប្រើសម្រាប់អ្នកបរឡានអាចត្រួតពិនិត្យស្វែងរកកំហូចដោយខ្លួនឯង។

Articles by Larry Carley, Nationally Recognized Automotive Technical Writer and Author
Prepared by Tiv Dararith, Mechanical Engineer at Institute of Technology of Cambodia

មុខងារប្រព័ន្ធរិភាគរោគសញ្ញារថយន្តជំនាន់ទី2

On Board Diagnostic Systems

តើប្រព័ន្ធវិភាគរោគសញ្ញាអាចធ្វើអ្វីបានខ្លះ ?

ប្រព័ន្ធវិភាគរោគសញ្ញាជំនាន់ទី 2 (On-Board Diagnostics 2) ត្រូវបានបង្កើតឡើងជាចម្បងដើម្បីរកឲ្យឃើញ អំពីភាពខុសប្រក្រតី នៃការបញ្ចេញផ្សែងពុលពីម៉ាស៊ីនរថយន្ត រួមទាំងប្រភេទនៃកំហុសក្នុងប្រព័ន្ធម៉ាស៊ីន ដែលអាចបង្កឲ្យមានការកើនឡើង នៃការបំភាយឧស្ម័នពុលរហូតដល់ 150%។ ប្រព័ន្ធ OBD II អាចត្រួតពិនិត្យមើលប្រព័ន្ធម៉ាស៊ីនដោយផ្នែកៗរួមមាន៖ ផលិតភាពរបស់ប្រអប់បំលែងឧស្ម័នពុល (converter efficiency), កម្តៅរបស់កាតាលីករនៅក្នុងប្រអប់បំលែងឧស្ម័ន (catalyst heating), ប្រព័ន្ធខ្យល់ចេញ/ចូលធុងសាំង (fuel tank ventilation system), ប្រព័ន្ធខ្យល់ចូលម៉ាស៊ីន (air injection system), ការតំរឹមរបៀបបាញ់ឥន្ធនៈ (fuel trim), សែនស័រអុកស៊ីសែន (oxygen sensors), ប្រព័ន្ធបំលែងផ្សែងពុលមកប្រើការវិញ (function of EGR system), ប្រព័ន្ធខ្យល់ដំណាក់កាលទី2 (function of secondary air system), ត្រួតពិនិត្យទែម៉ូស្តាត (coolant thermostat), ប្រព័ន្ធហឺយបន្ទប់ដងរវៃ (positive crankcase ventilation system) និងអាចត្រួតពិនិត្យប្រព័ន្ធម៉ាស៊ីនត្រជាក់ឡាន (A/C systems) ផងដែរ  ។

ប្រសិនបើមានភាពខុសប្រក្រតីអ្វីមួយកើតឡើង នៅក្នុងប្រព័ន្ធត្រួតពិនិត្យណាមួយខាងលើ ប្រព័ន្ធ OBD II អាចចាប់យកពត៌មាន ហើយវានឹងបង្កើតលេខកូដបញ្ហា បន្ទាប់មកភ្លើងសញ្ញាខុសប្រក្រតី (Malfunction Indicator Lamp (MIL)) នឹងភ្លឺឡើង នៅលើតាប្លូកុងទ័រឡាន (instrument cluster)។

នៅពេលដែលប្រព័ន្ធ OBD II ចាប់បានកំហូច ឬភាពមិនប្រក្រតីណាមួយ វានឹងបង្កើតប្រភេទលេខកូដបញ្ហា (diagnostic trouble codes (DTCs))។  ប្រភេទកូដបញ្ហាទូទៅ (genericcodes) ដែលជាកូដរួមទូទៅរបស់រថយន្ត ដែលបានផលិតតាំងពីឆ្នាំ 1996  និងប្រភេទកូដពិសេសរបស់រោងចក្រ (OEM codes) ដែលត្រូវបានចាត់ថ្នាក់តាមប្រភេទម៉ូដែលរថយន្ត និងឆ្នាំផលិត។

ឧទាហណ៍៖ លេខកូដ P0150

ដើម្បីទទួលបានលេខកូដ អ្នកត្រូវភ្ជាប់ម៉ាស៊ីនស្កេនរថយន្ត (scan tool) ទៅនឹងស្នូកអេឡិចត្រូនិច ដែលមាន 16 រន្ធ (16-pin J1962 connector) ជាធម្មតាទីតាំងរបស់វាស្ថិតនៅក្រោមតាប្លូឡានក្បែឈ្នាន់ល្បឿន ប៉ុន្តែរថយន្តប្រភេទខ្លះ ស្នូកអេឡិចត្រូនិច មានទីតាំងផ្សេងៗពីគ្នា។ រថយន្តម៉ាក់ Volvo មានស្នូកស្ថិតនៅក្បែរហ្រ្វាំងដៃ, Audi មានស្នូកស្ថិតនៅក្រោមកៅអីអង្គុយ ខាងក្រោយ, Honda មានស្នូកស្ថិតនៅក្រោមចានគោះបារី, BMW និង VW មានស្នូកនៅក្បែរគែមទ្វាខាងមុខជាដើម ល ។

Toyota Matrix 2003-2015 OBD port connector socket (DLC DATA LINK)

បញ្ហានៃការបាត់ចំហេះម៉ាស៊ីន (misfiring detection)

ជាមួយការបាត់ចំហេះ ភ្លើងឆែកម៉ាស៊ីន (check engine light) នឹងភ្លឺឡើង ប្រសិនបើប្រព័ន្ធ OBD II កំណត់បានអត្រានៃចំហេះដែលខុសប្រក្រតីកើនឡើងខ្ពស់។ ម៉ូដែលឡានមួយចំនួន ភ្លើងសញ្ញាឆែកម៉ាស៊ីននឹងភ្លឺឡើងភ្លិបភ្លែតមួយវិនាទីម្ដង នៅពេលម៉ាស៊ីនចាប់ផ្ដើមបាត់ចំហេះ (misfiring) បន្ទាប់មកវានឹងរលត់ទៅវិញ ប្រសិនបើម៉ាស៊ីនឆេះ ប្រក្រតីវិញ។

ប្រព័ន្ធ OBD II នឹងត្រួតពិនិត្យអត្រាចំហេះនៃស៊ីឡាំងនីមួយៗជាមួយនឹងទិន្នន័យរបស់ល្បឿនម៉ាស៊ីន (engine speed), បន្ទុកម៉ាស៊ីន (engine load) និងកម្រិតកម្ដៅម៉ាស៊ីន នៅពេលភាពខុសប្រក្រតីនៃចំហេះ ត្រូវបានចាប់យកពត៌មាន ប្រព័ន្ធ OBD II នឹងបង្កើតលេខកូដបណ្ដោះអាសន្ន (temporary fault code) ដែលប្រព័ន្ធនៅរង់ចាំបញ្ហាដដែលកើតឡើងម្ដងទៀតនៃ វដ្តនៃការបរម៉ាស៊ីន (drive cycle) ។

ប្រសិនបើម៉ាស៊ីនចាប់ផ្ដើមមានដំណើរការប្រក្រតីនៃវដ្តបន្ទាប់ នោះលេខកូដបញ្ហាដែលបង្កើតឡើងបណ្ដោះអាសន្ននោះនឹងត្រូវលុបចោលចេញពីអង្គចង់ចាំវិញ នៅក្នុងម៉ូឌុលអេឡិចត្រូនិច។ ប៉ុន្តែបើករណីនេះកើតឡើងបន្តទៀត ធ្វើឲ្យភ្លើងសញ្ញឆែកម៉ាស៊ីននៅតែភ្លឺឡើងនៅរដ្តបន្ទាប់ នោេះកូដបញ្ហានោះគឺជាកូដបញ្ហាធ្ងន់ធ្ងរ (hard code)។

engine misfiring code

ប្រព័ន្ធ OBD II អាចដឹងថាមានស៊ីឡាំងណាមួយបាត់បង់ចំហេះ ជាឧទាហរណ៍ លេខកូដ P0301 ជាលេខកូដដែលប្រាប់ថា ស៊ីឡាំងទី1 មិនដំណើរការ (មិនឆេះ) ប៉ុន្តែប្រព័ន្ធ OBD II មិនអាចប្រាប់ថាតើមូលហេតុនោះបណ្ដាលមកពីអ្វី ប្រសិនបើវាមិនទាន់ទទួលលេខកូដបន្ថែម (additional codes) ដូចជាលេខកូដ ប៉ិចឥន្ធនៈខូចឬស្ទះ (bad fuel injector) និងលេខកូដ ល្បាយខ្សត់  (lean mixture) ជាដើម។ ប្រសិនបញ្ហាជាប់ទាក់ទងនឹងប្រព័ន្ធបញ្ឆេះម៉ាស៊ីន (ignition-related) នោះ ប្រព័ន្ធ OBD II មិនអាចប្រាប់បញ្ហានោះថាបណ្ដាលមកពី ឆ្នុកផ្លេកខូច (fouled spark plug) ឬបណ្ដាលមកពីដាច់ខ្សែភ្លើង ឬឆ្នុករបស់ខ្សែម៉ាស (grounded plug wire) បានទេ។ ប៉ុន្តែ ប្រព័ន្ធ OBD II អាចប្រាប់ចំឬសគុលនៃបញ្ហា ប្រសិនបើម៉ាស៊ីនប្រើប្រព័ន្ធបញ្ឆេះសេរ៊ីថ្មីប្រភេទ distributorless ignition or coil-on-plug system ដែលប្រព័ន្ធនេះមានរប៊ុមខ្សែម៉ាស (grounded coil) វាអនុញ្ញាតឲ្យប្រព័ន្ធអេឡិចត្រូនិចអាចវិភាគស្ថានភាពរបស់ខ្សែម៉ាស។

ក្នុងការវិភាគរោគសញ្ញា នៃការបាត់ចំហេះម៉ាស៊ីន អ្នកត្រូវការឧបករណ៍មួយចំនួន ដូចជា ម៉ាស៊ីនស្កេន (scan tool), ឌីជីថលម៉ាល់ទីម៉ែត (digital multimeter), មើលដ្យាក្រាមម៉ាល់ទីម៉ែត (graphing multimeter) ឬម៉ាស៊ីនស្កូប (oscilloscope) ដែលវាអាចមើលទិន្នន័យផ្ទាល់នូវតង់ស្យុងរបស់សែនស័រ (sensor voltage) ឬក៏ម៉ាស៊ីនស្កេនទំនើប ដែលវាអាចត្រួតពិនិត្យដ្យាក្រាមចំហេះម៉ាស៊ីនបានយ៉ាងសុក្រិត។

លេខកូដព្រាវនៃបញ្ហាបាត់ចំហេះ (random misfire problem) ដូចជាកូដ P0300 ជាលេខកូដដែល ប្រព័ន្ធ OBD II ឲ្យមកព្រាវ មានន័យថាបញ្ហាគឺអាចមានស៊ីឡាំងណាមួយបាត់ចំហេះ ក្នុងចំណោមស៊ីឡាំទាំងអស់នៃម៉ាស៊ីនឡាន។ ករណីនេះជាធម្មតា វាបណ្តាលមកពីលក្ខខណ្ឌ័ ល្បាយខ្សត់ (lean fuel condition) ដែលម៉ាស៊ីនកំពុងតែមានលេចខ្យល់ (vacuum leak), លេចខ្យល់នៅក្នុងបំពង់ហឺត (intake manifold leak), ស្ទះប៉ិចឥន្ធនៈ (dirty injectors), សំពាធឥន្ធនៈទាប (low fuel pressure) ឬក៏ដោយសារស៊ូប៉ាប់ប្រព័ន្ធបំលែងផ្សែងពុលមកប្រើការវិញ (EGR valve) បើកមិនស្រួលជាដើម។ ប្រសិនបើលេខកូដបញ្ហាបាត់ចំហេះ អមដោយលេខកូដបន្ថែមដូចជាលេខកូដ P0171  ដែលជាកូដបញ្ហាខ្នែងទី1 របស់ស៊ីឡាំង  (cylinder bank 1) ឬ P0174 ជាលេខកូដបញ្ហារបស់ខ្នែងទី2 (cylinder bank 2) នោះវានឹងជួយបំបែកបញ្ហាជាផ្នែកៗងាយស្រួលស្វែងរកដើម្បីជួសជុល។ ប្រសិន OBD II អាចឲ្យលេខកូដ P0400 – P0408, នោះវាបង្ហាញថាបញ្ហាជាប់ទាក់ទងជាមួយ ប្រព័ន្ធបំលែងផ្សែងពុលមកប្រើការវិញ (EGR-related problem) ។

OBD 2 Code Guide (Mobile Apps)

ណែនាំ ៖ ចំពោះការអានលេខកូដ អ្នកអាចស្វែងរកតារាងចាត់ថ្នាក់កូដម៉ាស៊ីន (engine Pcodes) នៅលើវេបសាយមួយចំនួន ឬអ្នកអាចទាញយកពីកម្មវិធីទូទរសព្ទ័ (OBD 2 Code Guide)។

បញ្ហាប្រព័ន្ធបញ្ជូនឥន្ធនៈ (fuel delivery problems)

ប្រព័ន្ធ OBD II ត្រួតពិនិត្យប្រតិបត្តិការនៃប្រព័ន្ធបញ្ជូនប្រេងឥន្ធនៈ (fuel delivery system) គ្រប់ពេលនៅពេលរថយន្តបរ។ វាអាចត្រួតពិនិត្យប៉ិចឥន្ធនៈ (fuel injectors), សំពាធប្រេងឥន្ធនៈ (fuel pressure), ប្រតិបត្តិការរបស់ស្នប់ឥន្ធនៈ (operation fuel pump), សែនស័រអុកស៊ីសែន (oxygen sensor), អាចត្រួតពិនិត្យប្រព័ន្ធបញ្ជូនឥន្ធនៈ (feedback fuel control loop) និង អាចត្រួតពិនិត្យ ត្រណឹមបាញ់ឥន្ធនៈ (fuel trim adjustment)។ ប្រសិន OBD II ចាប់យកបានបញ្ហាណាមួយ ពេលនោះវានឹងកំណត់លេខកូដ ហើយបំភ្លឺភ្លើងសញ្ញាខុសប្រក្រតី បើសិនជាភាពខុសប្រក្រតីនោះកើតឡើង 2 ដង នៃវដ្តនៃការបរម៉ាស៊ីន ។

និយាយអំពីសែនស័រអុកស៊ីសែន គ្រប់ពេលដែលវាធ្វើការវិភាគស្ថានភាពចំហេះម៉ាស៊ីនគឺវាមានមុខងារដូចជា ៖

1. ធ្វើការផ្លាស់ប្តូរពី ល្បាយលន់ (rich mixture) ទៅជា ល្បាយខ្សត់ (lean mixture)
2. សែនស័រដំឡើងតង់ស្យុងអតិបរមា 0.9 V នៅពេលម៉ាស៊ីនមានល្បាយលន់ដើម្បីផ្តល់ពត៌មាននេះទៅឲ្យកុំព្យូទ័រឡាន
3. សែនស័រទំលាក់តង់ស្យុងអប្បបរិមា 0.1 V នៅពេលម៉ាស៊ីនមានល្បាយខ្សត់
4. គ្រប់គ្រង និងផ្លាស់ប្តូរបានឆាប់រហ័ស នៃការលាយល្បាយខ្យល់/ឥន្ធនៈ

សែនស័រអុកស៊ីសែនដែលស្ទះឬខូច (sluggish O2 sensor) នឹងមានដំណើរការអន់ថយក្នុងការបញ្ជាឲ្យប្រព័ន្ធអេឡិចត្រូនិចលាយល្បាយខ្យល់/ឥន្ធនៈ ។ មានឧបករណ៍ 3 ប្រភេទដែលអាចធ្វើតេស្ដសែនស័រអុកស៊ីសែនគឺ ម៉ាល់ទីម៉ែតឌីជីថល (DMM) ឬដ្យាក្រាមម៉ាល់ទីម៉ែត (graphing multimeter) និងស្កូបឌីជីថល (oscilloscope) ហើយអ្នកបច្ចេកទេសក៏អាចប្រើស្កេនទំនើបដែលបំពាក់ជាមួយស្កូបឌីជីថលប្រើសម្រាប់ធ្វើតេស្តសែនស័រជាច្រើនជាពិសេសសែនស័រអុកស៊ីសែន។

ប្រព័ន្ធ OBD II អាចត្រួតពិនិត្យ ប្រព័ន្ធខ្យល់ចេញ/ចូលធុងសាំង (fuel tank ventilation system)។ គោលបំណងមួយនេះគឺ ចាប់យកការលេចជ្រាបចំហាយឥន្ធនៈ លេចចេញមកបរិយាកាសខាងក្រៅ។ ប្រព័ន្ធ OBD II អាចត្រួតពិនិត្យបញ្ហានេះបាន ដោយការបញ្ចូលខ្យល់ និងបង្កើតសំពាធខ្យល់នៅក្នុងធុងស្តុកឥន្ធនៈ និងនៅក្នុងទុយោកំប៉ុងស្តុកចំហាយហ្គាស (EVAP canister)។ ប្រសិនបើ OBD II ដឹងពត៌មានថាមានបម្រែបម្រួលលំហូរខ្យល់នៅក្នុងប្រព័ន្ធចំហាយហ្គាស (EVAP system) ឬក៏វាចាប់បានថាមានការលេចធ្លាយដែលមានរន្ធចាប់ពី 1 mm ពេលនោះវានឹងផ្ដល់លេខកូដបញ្ហា ហើយបំភ្លឺភ្លើងសញ្ញាឆែកម៉ាស៊ីននៅលើតាប្លូកុងទ័រឡាន។

ប្រសិនអ្នកទទួលបានលេខកូដ P0440 ដែលជាលេខកូដនៃបញ្ហាលេចជ្រាប និងធ្លាយប្រព័ន្ធចំហាយហ្គាស (EVAP malfunction)។ កន្លែងទីមួយដែលគួរត្រួតពិនិត្យគឺគម្របធុងសាំង ហើយប្រសិនមានការរបូត ឬបែកខូចខាត់គម្របធុងសាំង ធ្វើឲ្យខ្យល់ចូលនឹងមានបម្រែបម្រួលសំពាធដែលធ្វើឲ្យ ប្រព័ន្ធ OBD II បង្កើតលេខកូដបញ្ហា។ ចំពោះការលេចជ្រាបឥន្ធនៈ អ្នកបច្ចេកទេសត្រូវប្រើឧបករណ៍ស្វែងរកការលេចចំហាយហ្គាស (smog machine) ដែលវាអាចហិតក្លិនប្រសិនមានចំហាយឥន្ធនៈ ត្រង់ចំនុចណាមួយ។

បញ្ហាសែនស័រ (sensor problems)

ប្រព័ន្ធវិភាគរោគសញ្ញាជំនាន់ទី2 (OBD II) អាចត្រួតពិនិត្យមើលប្រតិបត្តិការសែនស័រមួយចំនួនគ្រប់ពេលវេលាខណៈម៉ាស៊ីនកំពុងដំណើរការ។ បញ្ហាទីនេះអាចជាការដាច់ចរន្តអគ្គិសនិ (open), ការឆ្លងភ្លើង ឬផ្ទុះសេរ (short) ឬការបាត់បង់សញ្ញាណអគ្គិសនី (loss signal)។ ប្រសិនបើអ្នកទទួលបានលេខកូដនៃសៀគ្វីសែនស័រណាមួយ (particular sensor circuit) ជំហ៊ានបន្ទាប់គឺត្រូវស្វែងរកកំហូចរបស់វាថាតើបញ្ហាអាចបណ្ដាលមកពីសែនស័រ ឬឆ្នុកអេឡិចត្រូនិចខូច (bad connector) ឬក៏បញ្ហាខ្សែភ្លើង ឬក៏អាចដោយសារម៉ូឌុលអេឡិចត្រូនិចខុសប្រក្រតី (bad PCM)។

វិធីងាយនិងឆាប់រហ័ស ប្រសិនបើសែនស័រផ្ដល់ពត៌មានបានត្រឹមត្រូវដោយប្រើម៉ាស៊ីនស្កេនធ្វើតេស្ដ បើទិន្នន័យរបស់សែនស័រត្រឹមត្រូវជាមួយការប្រែប្រួលធម្មតានៃបម្រែបម្រួលរង្វិលជុំម៉ាស៊ីន (RPM), ទីតាំងកបំពង់ខ្យល់ចូលម៉ាស៊ីន (throttle position), បន្ទុកម៉ាស៊ីន (engine load) និងអ្វីផ្សេងៗទៀត នោះកំហូចអាចនឹងត្រូវបានរងផលប៉ះពាល់ដោយសារអ្វីផ្សេងទៀត។

វាមានភាពស្មុគស្មាញណាស់ ប្រសិនបើសែនស័រ និងឧបករណ៍ផ្សេងៗទៀតត្រូវបានធ្វើតេស្តហាក់បីដូចជាមានដំណើរការប្រក្រតី ធ្វើការបានត្រឹមត្រូវ ប៉ុន្តែ ប្រព័ន្ធ OBD II នៅតែបង្កើតលេខកូដបញ្ហាឡើងមក។ ដើម្បីយល់ច្បាស់អំពីលេខកូដបញ្ហារបស់សែនស័រ អ្នកត្រូវតែយល់ដឹងអំពីគោលការណ៍នៃការវិនិច្ឆ័យរោគសញ្ញា (diagnostic strategy) ក្នុងប្រព័ន្ធ OBD II ដែលប្រើសម្រាប់កំណត់ការអានលេខកូដរបស់ម៉ាស៊ីន។ សំរាប់ការបកស្រាយ អ្នកបច្ចេកទេសត្រូវមើលប៉ារ៉ាម៉ែត្រនៃប្រតិបត្តិការម៉ាស៊ីន (operating parameters) ដែលធ្វើឲ្យវាអាចផលិតលេខកូដបញ្ហាជាច្រើនប្រភេទខុសៗគ្នា។ ចុចទីនេះ ដើម្បីមើល PDF file អំពីប៉ារ៉ាម៉ែតការវិនិច្ឆ័យរោគសញ្ញារថយន្តរបស់ក្រុមហ៊ុន General Motors។

យើងធ្លាប់ជួបរឿងចម្លែកមួយអំពីរថយន្តម៉ូដែល Kia Sportage  សេរ៊ីឆ្នាំ 1997 ដែលភ្លើងសញ្ញាឆែកម៉ាស៊ីននៅបន្តភ្លឺឡើង និងមានការកំណត់លេខកូដបញ្ហារបស់សែនស័រម៉ាសខ្យល់ (mass air flow sensor (MAF)) ។ MAF ត្រូវបានផ្លាស់ប្ដូរថ្មី ប៉ុន្តែ លេខកូដនៅតែត្រលប់មកវិញ យើងបន្តធ្វើការផ្លាស់ប្ដូរសែនស័រសំពាធខ្យល់ (manifold absolute pressure sensor (MAP)) ហើយត្រួតពិនិត្យប្រព័ន្ធខ្សែភ្លើង ប៉ុន្តែលេខកូដនៅតែបន្តចេញមកដដែល ចុងក្រោយបញ្ហាពិតប្រាកដត្រូវបានរកឃើញគឺដោយសារសែនស័រទីតាំងកបំពង់ខ្យល់ (throttle position sensor (TPS)) ពីព្រោះម៉ាស៊ីនប្រភេទនេះ ប្រព័ន្ធ OBD II ប្រើតង់ស្យុងរបស់ TPS ទៅកំណត់ដំណើរការរបស់ MAF ហើយ TPS មិនអាចអានតង់ស្យុងឲ្យត្រឹមត្រូវនៅពេលម៉ាស៊ីនឆេះស្ងៀម (engine idling)។ ប្រព័ន្ធ OBD II គិតថាកបំពង់ខ្យល់ត្រូវបានបើក (throttle was open) ប៉ុន្តែសែនស័រ MAF មិនបានកំណត់បរិមាណខ្យល់គ្រប់គ្រាន់ (enough air flow) ដូច្នេះហើយបានជាវាបង្កើតលេខកូដឲ្យសែនស័រ MAF ខុសប្រក្រតី ប៉ុន្តែបញ្ហាពិតប្រាកដគឺមកពីសែនស័រ TPS ។

វិធីសាស្រ្តមួយដើម្បីចំនេញពេលវេលាគឺត្រូវប្រើ ម៉ាល់ទីម៉ែតឌីជីថល (digital Multimeter) ឬដ្យាក្រាមម៉ាល់ទីម៉ែត (graphing multimeter) ឬស្កូបឌីជីថល (oscilloscope) ទៅធ្វើតេស្តសែនស័រខ្លួនឯង ហើយប្រៀបធៀបទិន្នន័យជាមួយរបស់ម៉ាស៊ីនស្កេន ដោយប្រើទិន្នន័យដាក់ចេញ (serial data) ពីម៉ូឌុលអេឡិចត្រូនិចរថយន្ត (PCM)។ ប្រសិនបើដំលៃ (ទិន្នន័យ) សមស្របហើយគឺមាននៅក្នុងជួរធម្មតា ពេលនោះអ្នកអាចសន្និដ្ឋានបានថាសែនស័រ (sensor), ឆ្នុកអេឡិចត្រូនិច (connectors), ខ្សែភ្លើង (wiring) និងកុំព្យូទ័រឡាន (PCM) មានដំណើរការប្រក្រតី ប៉ុន្តែប្រសិនបើដំលៃនោះមិនត្រឹមត្រូវ នោះវាអាចមានបញ្ហានៅត្រង់ ឆ្នុកអេឡិចត្រូនិច ឬខ្សែភ្លើង ឬក៏ម៉ូឌុលអេឡិចត្រូនិចអាចត្រូវបានជំនួសទិន្នន័យខុសសម្រាប់ទិន្នន័យពិតប្រាកដ។

Articles By Larry Carley, Nationally Recognized Automotive Technical Writer and Author
Prepared by Tiv Dararith, Mechanical Engineer at Institute of Technology of Cambodia

ប្រព័ន្ធវិភាគរោគសញ្ញាម៉ាស៊ីនរថយន្តជំនាន់ទី2

ប្រវត្តនៃប្រព័ន្ធធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យឡាន

ក្នុងឆ្នាំ 1982 ក្រុមប្រឹក្សាភិបាលបរិយាកាស នៃរដ្ឋកាលីហ្វញ៉ា សហរដ្ឋអាមេរិក (California Air Resources Board (ARB)) បានចាប់ផ្តើមការអភិវឌ្ឍបទប្បញ្ញត្តិមួយ ដែលតម្រូវឲ្យរថយន្តទាំងអស់ដែលលក់នៅក្នុងរដ្ឋ នៅក្នុងឆ្នាំ 1988 តទៅ ត្រូវតែបំពាក់ប្រព័ន្ធវិភាគរោងសញ្ញាម៉ាស៊ីនរថយន្ត (onboard diagnostic system) ដើម្បីអាចត្រួតពិនិត្យភាពមិនប្រក្រតី នៃការបញ្ចេញផ្សែងពុលពីរថយន្តទាំងអស់ ។ ប្រព័ន្ធនោះគឺជាប្រព័ន្ធវិភាគរោគសញ្ញាដោយខ្លួនឯង រួមបញ្ចូលនៅក្នុង ប្រព័ន្ធគ្រប់គ្រងម៉ាស៊ីនរថយន្ត (engine management system) ។

ប្រព័ន្ធវិភាគរោងសញ្ញារថយន្តដំបូងគេ ត្រូវបានគេស្គាស់ថាជា ប្រព័ន្ធធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យជំនាន់ទី1 (On-Board Diagnostic 1^st Generation (OBDI)) ដែលវាមានលក្ខណៈសាមញ្ញ និងអាចត្រួតពិនិត្យបានតែ សែនស័រអុកស៊ីសែន (oxygen sensor), ប្រព័ន្ធបំលែងផ្សែងពុលមកប្រើការវិញ (EGR system), ប្រព័ន្ធបញ្ជូនឥន្ធនៈ (fuel delivery system) និងម៉ូឌុលអេឡិចត្រូនិចរបស់ម៉ាស៊ីន (engine control module) ។

ប្រព័ន្ធ OBD I គឺជាជំហ៊ាននៃការអភិវឌ្ឍន៍ដ៏ត្រឹមត្រូវមួយ ប៉ុន្តែវានៅមានកង្វះខាត តម្រូវការជាស្ដង់ដាជាក់លាក់មួយ របស់ម៉ូដែលរថយន្តខុសៗពីគ្នា ។ រថយន្តនីមួយៗត្រូវមានឆ្នុកអេឡិចត្រូនិច (adapters) ខុសៗគ្នាដើម្បីធ្វើការ ហើយរថយន្តខ្លះទៀតត្រូវតែមានម៉ាស៊ីនស្កេនរបស់រោងចក្រ (dealer scan tools) ទើបអាចភ្ជាប់ការទាក់ទងជាមួយប្រព័ន្ធវិភាគរោងសញ្ញាម៉ាស៊ីនរថយន្តបាន ។

16-pin data link connector (DLC)

បន្ទាប់មកនៅពេលដែលក្រុមប្រឹក្សាភិបាលបរិយាកាស ARB ត្រូវបានរៀបចំការអភិវឌ្ឍន៍ស្តង់ដា នៃប្រព័ន្ធវិភាគរោងសញ្ញារថយន្តជំនាន់ទី2 (OBD II) ដែលមានខ្នាតគំរូរគឺឆ្នុកភ្ជាប់ទិន្នន័យមានរន្ធ16 (16-pin data link connector (DLC)) ជាមួយមុខងារជាក់លាក់: ស្ដង់ដាគោលការណ៍អេឡិចត្រូនិច (standardized electronic protocols), ស្តង់ដាលេខកូដនៃបញ្ហានីមួយៗ (standardized diagnostic trouble codes (DTCs)) និងស្តង់ដាឆ្នុកភ្ជាប់ទិន្នន័យ (standardized terminology) ។

ប្រព័ន្ធធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យរថយន្តជំនាន់ទី2 

Fault Indication

ភ្លើងសញ្ញាខុសប្រក្រតី (Malfunction Indicator Lamp (MIL)) ស្រាប់តែភ្លឺឡើងនៅលើតាប្លូកុងទ័រឡាន (instrument cluster) ពេលកំពុងបើកបរ អ្នកបរឡានទាំងអស់នឹងដឹងថាមានអ្វីមួយខុសប្រក្រតី ។ តើមានអ្វីមួយខូចឬ ?

ភ្លើងសញ្ញានោះមិនបានប្រាប់ឲ្យច្បាស់ថាមានអ្វីមួយធ្វើឲ្យម៉ាស៊ីនមានដំណើរការមិនស្រួល ។ តាមធម្មតាវាគ្រាន់តែឲ្យភ្លើងសញ្ញា ប្រសិនបើមានបញ្ហាធ្ងន់ធ្ងរ ឬធម្មតាកើតឡើង ។ មានវិធីតែមួយគត់ដើម្បីដឹងថាតើអ្វីដែលធ្វើឲ្យម៉ាស៊ីនលោតភ្លើងឆែក (check engine light) គឺត្រូវភ្ជាប់ម៉ាស៊ីនស្កេនទៅក្នុងឆ្នុកម៉ូឌុលអេឡិចត្រូនិចរថយន្ត ដើម្បីអានលេខកូដនៃភាពខុសប្រក្រតីរបស់ម៉ាស៊ីន (Diagnostic Trouble Codes (DTCs)) និងស្វែងរកបញ្ហាដែលកំពុងកើតមាន ។

ប្រសិនបើ MIL ស្រាប់តែភ្លឺឡើងនៅពេលកំពុងបើកបរ  ឬបន្ទាប់ពីបញ្ឆេះម៉ាស៊ីននោះមានន័យថាប្រព័ន្ធ OBD II ចាប់យកបានបញ្ហាអ្វីមួយ ហើយវាព្យាយាមប្រាប់ដល់អ្នកបររថយន្ត ដូច្នេះអ្នកអាចមានវិធានការក្នុងការដោះស្រាយបញ្ហាទុកមុន ឬយកឡានទៅត្រូតពិនិត្យជាមួយអ្នកបច្ចេកទេស ។ អ្នកបរឡានគួរតែត្រួតពិនិត្យជាបន្ទាន់លើភ្លើងសញ្ញាផ្សេងៗទៀត ។ ប្រសិនបើម៉ាស៊ីនហាក់បីដូចជាមានដំណើរការធម្មតា ប៉ុន្តែមានភ្លើងសញ្ញា ខុសប្រក្រតីស្រាប់តែភ្លឺឡើង ករណីនេះពីព្រោះម៉ាស៊ីនកំពុងមានអ្វីមួយធ្វើឲ្យប៉ះពាល់ដល់ការបញ្ចេញផ្សែងពុល (vehicle emissions) និងវាអាចប៉ះពាល់ដល់សមត្ថភាពបររបស់ម៉ាស៊ីនផងដែរ ។ ប្រសិនមានភ្លើងសញ្ញាផ្សេងៗទៀតភ្លឺឡើង ដូចជាភ្លើងតឿនកម្ដៅម៉ាស៊ីន, ប្រព័ន្ធសាកអាគុយ និងសំពាធប្រេង  (temperature, charging, oil pressure warning light) ជាដើម នោះបញ្ហាអាចជាបញ្ហាធ្ងន់ធ្ងរ និងតំរូវឲ្យធ្វើការ ត្រួតពិនិត្យជាបន្ទាន់ ។ ចុចទីនេះដើម្បីស្វែងយល់អំពីភ្លើងសញ្ញាសំខាន់ទាំង5ដែលអ្នកត្រូវតែយកចិត្តទុកដាក់!

នៅពេលដែល MIL ភ្លឺឡើងលើតាប្លូកុងទ័រឡាន បញ្ហាគួរតែត្រូវបានស្វែងរកកាន់តែឆាប់កាន់តែល្អ ប្រសិនជាអ្នកមិនត្រួតពិនិត្យវាទេ នោះភ្លើងសញ្ញាវានឹងមិនរលត់ទៅវិញទេ ។ ប៉ុន្តែបើប្រព័ន្ធ OBD II មិនបានទទួលពត៌មានផ្សេងៗបន្ថែមអំពីបញ្ហានោះ ប្រព័ន្ធកុំព្យូទ័រឡាននឹងបិទភ្លើងសញ្ញាខុសប្រក្រតីនោះ ហើយលុបលេខកូដបញ្ហា នោះចោលដោយស្វ័យប្រវត្ត ។

រថយន្តបំពាក់ប្រព័ន្ធ OBD II មួយចំនួនមានអង្គចង់ចាំបំរុង (memory backup) ជំនួយនៅក្នុងកុំព្យូទ័រឡាន (PCM) ដូច្នេះប្រសិនអ្នកផ្ដាច់ចរន្តអគ្គិសនី (ដោះខ្សែនៅប៉ូលអាគុយ) ឬដកហ្វុយស៊ីបកុំព្យូទ័រឡាន (PCM fuse) វាក៏នឹងមិនអាចបញ្ឈប់ភ្លើង MIL (lamp off) ឬលុបលេខកូដបញ្ហានោះទេ (clear codes) ។

ប្រព័ន្ធ OBD II មានសមត្ថភាពអាចត្រួតពិនិត្យប្រព័ន្ធដោយផ្នែកៗ (subsystems) និងសែនស័រ (sensors) ដែលត្រូវបានបំពាក់លើរថយន្តទំនើប ។ វាអាចត្រួតពិនិត្យជាអចិន្ត្រៃ ឬត្រួតពិនិត្យម្ដងរៀងរាល់ វដ្តនៃការបរម៉ាស៊ីន (drive cycle) ។ ប្រព័ន្ធដោយផ្នែកដែល OBD II អាចត្រួតពិនិត្យដោយវិនិច្ឆ័យរោគសញ្ញាដោយខ្លួនឯងមានដូចជា ៖

• មុខងារនិងកម្ដៅប្រព័ន្ធបំលែងឧស្ម័នពុល (catalyst function, catalyst heating)
• មុខងារសែនស័រអុកស៊ីសែន (function of oxygen sensors)
• ត្រួតពិនិត្យប្រព័ន្ធចំហេះម៉ាស៊ីន (misfiring monitoring)
• មុខងារប្រព័ន្ធបំលែងផ្សែងពុលមកប្រើការវិញ (function of EGR system)
• មុខងារប្រព័ន្ធខ្យល់ដំណាក់កាលទី 2 ឬប្រព័ន្ធខ្យល់នៅក្នុងបំពង់ផ្សែង (function of secondary air system)
• ប្រព័ន្ធខ្យល់ចេញ/ចូលធុងសាំង (fuel tank ventilation system)
• ត្រួតពិនិត្យប្រព័ន្ធអេឡិចត្រូនិចទាំងអស់ដែលជាប់ទាក់ទងនឹងការបញ្ចេញផ្សែងពុល
• អាចត្រួតពិនិត្យប្រសិនគម្របធុងសាំងបិទមិនទាន់ជិត (tank filler cap (if not permanently installed))

អ្វីជាវដ្តនៃការបរម៉ាស៊ីន (drive cycle) ?

វដ្តនៃការបរម៉ាស៊ីនគឺរាប់ចាប់ពីការបញ្ឆេះម៉ាស៊ីន (engine start-up), បើកបរលើផ្លូវក្នុងល្បឿនជាក់លាក់មួយ (specific engine and road speeds) និងដំណាក់កាលបរក្នុងល្បឿនលឿន (overrun phase) និងបញ្ឈប់ម៉ាស៊ីន (engine stopping) ។ តំរូវឲ្យកម្ដៅទឹកស្អំម៉ាស៊ីនមានបម្រែបម្រួលពី 22 °C – 70 °C ។

នៅបណ្ដាប្រទេសនៃទ្វីបអឺរ៉ុប គេហៅប្រព័ន្ធធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យរថយន្តថា EOBD (European On-Board Diagnostics) ។

ខាងក្រោមជា តារាងស្តង់ដារថយន្តទ្វីបអឺរ៉ុប (European Standards) ដែលបានកំណត់បរិមាណ នៃការបញ្ចេញផ្សែងពុលពីយានយន្តគ្រប់ប្រភេទ ។

Articles By Larry Carley, Nationally Recognized Automotive Technical Writer and Author
Supported doc by EUROPA LEHRMITTEL, Modern Automotive Technology
Prepared by Tiv Dararith, Mechanical Engineer at Institute of Technology of Cambodia

ភ្លើងសញ្ញាទាំង5ដែលត្រូវតែត្រួតពិនិត្យ

5 Warning Lights You Should Never Ignore!

ប្រសិនបើពន្លឺភ្លើងសញ្ញាតឿនណាមួយខាងលើ ភ្លឺឡើងលើប៉ាណ្ណូនាឡិកា ឬតាប្លូឡាន (car dashboard) ពេលដែលអ្នកកំពុងបើកបរ, មិនត្រូវមិនអើពើទេ! ធ្វើសកម្មភាពជាបន្ទាន់ និងត្រួតពិនិត្យបញ្ហាមួយនោះ ដោយខ្លួនអ្នក ឬ ទៅជួបអ្នកបច្ចេកទេស វាអាចជាការចាំបាច់ ដើម្បីការពារការខូចខាត ដល់រថយន្តរបស់អ្នក និង ការពារគ្រោះថ្នាក់ផ្សេងៗនៅតាមផ្លូវដោយចៃដន្យ ។

1. ភ្លើងសញ្ញាតឿនសំពាធប្រេង

OIL PRESSURE WARNING LIGHT

ភ្លើងសញ្ញាតឿនសំពាធប្រេង (oil pressure warning light) នឹងភ្លឺឡើង ប្រសិនបើនៅក្នុងម៉ាស៊ីន បាត់បង់សំពាធប្រេង ឬ សំពាធប្រេងទាបពេក សំរាប់សុវត្ថភាពនៃប្រតិបត្តិការម៉ាស៊ីន ។ អ្នកគួរតែអែបស្ដាំដៃ ចតឡានរបស់អ្នក នៅទីសុវត្ថភាព ពន្លត់ម៉ាស៊ីន ទុកឲ្យវាចុះត្រជាក់បន្តិច រួចទើបអ្នកត្រូវ ឆែកកម្រិតប្រេងម៉ាស៊ីន ដោយមើលលើ ម៉ាកគេត៍ប្រេង (dipstick) ។

មូលហេតុដែលអាចកើតមាន ៖ សំពាធប្រេងទាប ដោយសារ មានការលេច ប្រេងម៉ាស៊ីន ឬក៏ដោយសារ ការប្រើប្រភេទប្រេងរំអិលខុស ដែលវាមាន កំហាប់ក្រាស់ពេក (oil viscosity too thin) ឬក៏ដោយសារ ស្នប់បូមប្រេងខូច (worn oil pump) និងក៏ដោយសារ ប្រព័ន្ធបញ្ជូនសំពាធប្រេងមានបញ្ហា (defective oil pressure sending unit) ។

ប្រសិនបើម៉ាស៊ីនចាប់ផ្ដើមលាន់សំលេងខុសប្រក្រតី ដែលបណ្ដាលមកពី ខ្លះប្រេងរំអិល ហើយអ្នកនៅ បន្តបរឡានទៅមុខ ក្នុងលក្ខខណ្ឌ័នេះ ផ្នែកខាងក្នុងនៃគ្រឿងបង្គុំម៉ាស៊ីន នឹងអាចខូចខាត ។

សំរាប់ពត៌មានបន្ថែមអំពី កត្តាដែលធ្វើឲ្យសំពាធប្រេងធ្លាក់ចុះ, ចុចទីនេះ !

2. ភ្លើងសញ្ញាតឿនសីតុណ្ហភាពម៉ាស៊ីន

TEMPERATURE WARNING LIGHT

ភ្លើងសញ្ញាតឿនសីតុណ្ហភាពម៉ាស៊ីន (temperature warning light) នឹងភ្លឺឡើង ប្រសិនម៉ាស៊ីនឡាន ឡើងកម្ដៅ ខ្លាំងហួស (overheating) ។ អ្នកមិនអាចបន្តបរឡាន នៅពេលម៉ាស៊ីនកើនកម្ដៅ ខ្លាំងពេក ព្រោះវាអាចធ្វើឲ្យម៉ាស៊ីនខូចខាត យ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរដូចជា ប៉ះពាល់ដល់ផ្នែកខាងក្នុងម៉ាស៊ីន មានពីស្តុង និងស៊ូប៉ាប់ និង ធ្វើឲ្យប្រះក្បាលស៊ីឡាំង និង រងទ្រនាប់របស់ក្បាលស៊ីឡាំង (piston scuffing, valve stem galling, failed head gasket, cracks or distortion in cylinder head) ។  ករណីនេះអ្នកនឹងត្រូវចំណាយថវិការច្រើនណាស់ ដើម្បីជួសជុលឡាន របស់អ្នក ឡើងវិញ ។ ក្នុងពេលបរឡាន ប្រសិនភ្លើងសញ្ញាតឿនសីតុណ្ហភាព ម៉ាស៊ីនភ្លឺឡើង អ្នកត្រូវអែប ស្ដាំដៃ ចតឡានរបស់អ្នកនៅទីសុវត្ថភាព ពន្លត់ម៉ាស៊ីន ។ បើកដំបូលម៉ាស៊ីន (engine hood) ឆែកមើល ធុងទឹង ឬ រ៉ាដ្យាទ័រ (radiator) និង ទុយោរបស់វា (heater hoses) បើសិនមានការលេចធ្លាយ ទឹកស្អំម៉ាស៊ីន ។ កម្រិតទឹកស្អំម៉ាស៊ីនអាចឆែកមើល នៅក្នុងក្រឡទឹកស្អំរបស់រ៉ាដ្យាទ័រ (coolant reservoir) ។

បម្រាម ៖ មិនត្រូវបើកគម្របរ៉ាដ្យាទ័រ (radiator cap) និងគម្របក្រឡទឹកស្អំ របស់រ៉ាដ្យាទ័រ ខណៈពេលម៉ាស៊ីនកំពុងឡើងកម្ដៅ ឬមុនពេល 30 នាទី បន្ទាប់ពីពន្លត់ម៉ាស៊ីន ។ សំពាធទឹកក្តៅនៅក្នុងធុងទឹក អាចបាញ់ចេញមក ធ្វើឲ្យអ្នករលាកស្បែក ។

ប្រសិនបើកម្រិតទឹកស្អំទាបពេក ត្រូវបន្ថែមទឹកស្អំម៉ាស៊ីន (coolant) លាយជាមួយ ទឹកស្អាត (clean distilled water) ។ លាយគ្នា 50% នៃ ទឹកស្អំម៉ាស៊ីន និង ទឹកស្អាត ។

មូលហេតុដែលអាចកើតមាន ៖ មានលេចធ្លាយទឹកស្អំម៉ាស៊ីន, ទែម៉ូស្តាគាំង (stuck thermostat), ស្នប់បូមទឹកខូច (bad water pump), ដាច់ខ្សែពាន (broken serpentine belt), កង្ហារ៉ាដ្យាទ័រខូច(defective radiator cooling fan), រ៉ាដ្យាទ័រស្ទះ (clogged radiator) និង ស្ទះប្រអប់បំលែងឧស្ម័ន (plugged catalytic converter) ។

សំរាប់ពត៌មានបន្ថែមអំពី ការរកកំហូចនៃការឡើងកម្ដៅម៉ាស៊ីន, ចុចទីនេះ !

3. ភ្លើងសញ្ញាតឿនប្រព័ន្ធសាកអាគុយ

battery/alternator warning light

ភ្លើងសញ្ញាតឿនប្រព័ន្ធសាកអាគុយ  (battery/alternator warning light) ដែលមានរូបសញ្ញាអាគុយ នឹងភ្លឺឡើង ប្រសិនតង់ស្យុងសាកអាគុយធ្លាក់ចុះទាបពេក ។ អ្នកអាចបន្តបរឡានទៅមុខ ប៉ុន្តែអ្នកប្រហែលបរ ទៅមុខបានប្រហែលពី 20 – 30 នាទី មុនពេលដែល អាគុយនឹងអស់ថាមពល ដែលធ្វើឲ្យម៉ាស៊ីនឡានរលត់ (រយៈពេលអាចតិចជាង 30 នាទី ប្រសិនអ្នកបរឡាន ពេលយប់ ដែលអ្នកត្រូវប្រើភ្លើងបំភ្លឺផ្លូវ ) ។

មូលហេតុដែលអាចកើតមាន ៖ អាចជាមានខ្សែពានដាច់ ឬរបូត, អាល់ទែណាទ័រខូច (bad alternator), ប្រព័ន្ធសាកអាគុយខូច (charging control fault) និង អាចដោយសារ អាគុយដុះស្នឹម (corrode battery) ឬរបូតខ្សែអាគុយ ។

ត្រូវបើកដំបូលម៉ាស៊ីន ពិនិត្យមើលខ្សែពាន អូសអាល់ទែណាទ័រ តើវាមានដំណើរការ ឬទេ នៅពេលម៉ាស៊ីនឆេះនៅស្ងៀម ។ ប្រសិនខ្សែពានគ្មានបញ្ហា មូលហេតុអាច ដោយសារ ប្រព័ន្ធអេឡិចត្រូនិចសាកអាគុយ មានបញ្ហា ដែលត្រូវតែស្វែងរកកំហូច និងជួលជុលវា ។ យល់ល្អត្រូវស្វែងរក យានដ្ឋានដែលនៅក្បែអ្នក ។

សំរាប់ពត៌មានបន្ថែមអំពី ការស្វែងរកកំហូចប្រព័ន្ធសាកអាគុយ, ចុចទីនេះ !

4. ភ្លើងសញ្ញាតឿនហ្រ្វាំង

brake warning light

ភ្លើងសញ្ញាតឿនហ្រ្វាំង (brake warning light) នឹងភ្លឺឡើង ប្រសិនអ្នកលើក ហ្រ្វាំងដៃឡើង (parking brake released), ប៉ុន្តែវាក៏អាចភ្លឺឡើងផងដែរ នៅពេលកម្រិតប្រេងហ្រ្វាំងទាបពេក (low brake fluid) ឬក៏ដោយសារ ការបាត់សំពាធប្រេង (hydraulic pressure) របស់ហ្រ្វាំងខាងណាមួយ នៃប្រព័ន្ធហ្រ្វាំង (brake circuits) ។ ការបាត់បង់ ប្រេង ឬ សំពាធប្រេង ហ្រ្វាំង មានន័យថា ហ្រ្វាំងមិនអាចដំណើរការប្រក្រតី ។

សូមជាន់ឈ្នាន់ហ្រ្វាំងដោយប្រុងប្រយត្ន័ ពិនិត្យមើលតើប្រព័ន្ធហ្រ្វាំងធ្វើការឬទេ ។ សូមបើកអែបចូលខាងស្ដាំដៃរកកន្លែងចតដែលមានសុវត្ថភាព បើកដំបូលម៉ាស៊ីន ធ្វើការត្រួតពិនិត្យ កម្រិតប្រេងហ្រ្វាំង នៅក្នុងស៊ីឡាំងប្រេងហ្រ្វាំង (brake master cylinder) ។ ប្រសិនបើប្រេងមានតិច ប្រព័ន្ធហ្រ្វាំងត្រូវតែត្រួតពិនិត្យ រកមើល ការលេចធ្លាយ ។ ប្រសិនមានការលេចធ្លាយប្រេងហ្រ្វាំង នោះការបន្តបើកបរ នឹងមិនមានសុវត្ថភាពទៀតទេ ។

មូលហេតុដែលអាចកើតមាន ៖ ការបាត់ប្រេងហ្រ្វាំងអាចដោយសារ មានការ លេចធ្លាយ ស៊ីឡាំងប្រេងហ្រ្វាំង (master cylinder), កាលីបហ្រ្វាំង (brake calipers), ក្រឡស៊ីឡាំង (wheel cylinders) និង អាចមានលេចជ្រាបតាម ទុយោ និង បំពង់ប្រេងហ្រ្វាំង (brake hoses and lines), ឬក៏អាចដោយសារ សំពាធប្រេងខុស ប្រក្រតី នៅក្នុង ឆ្នុកសំពាធ (pressure differential switch) ដែលវាជាឧបករណ៍ បិទ/បើក ភ្លើងហ្រ្វាំង ឬ ហ្រ្វាំងដៃមិនត្រូវបានដាក់ចុះ និងក៏អាចដោយសារ ឆ្នុកហ្រ្វាំងដៃខូច (defective parking brake) ។

បម្រាម ៖ ប្រសិនបើឈ្នាន់ហ្រ្វាំង (brake pedal) ហាក់បីជាធូខុសពីធម្មតា  ត្រូវបញ្ឈប់ឡានជាបន្ទាន់ ដែលវាមិនមានសុវត្ថភាពក្នុងការបើកបរទៀតទេ ។ គួរតែមានឡានសណ្ដោង យកឡានរបស់អ្នកទៅយានដ្ឋានធ្វើការជួសជុល ។ រថយន្តទំនើបមួយចំនួន មិនត្រូវបាននែនាំឲ្យមានការសណ្ដោង ឬអូសទាញ លើផ្លូវនោះទេ ត្រូវស្ទួចឡានរបស់អ្នកដឹកទៅរកយានដ្ឋាន ។ សំរាប់ពត៌មាននៃការបច្ចេកទេសសណ្ដោង ការអូសទាញ ឬស្ទូចឡានឡើង ត្រូវមើលសៀវភៅប្រើប្រាស់រថយន្ត (vehicle owner manual) ។

សំរាប់ពត៌មានបន្ថែមអំពី ប្រព័ន្ធហ្រ្វាំង, ចុចទីនេះ !

5. ភ្លើងសញ្ញាតឿនសំពាធខ្យល់កង់

LOW TIRE WARNING LIGHT

ភ្លើងសញ្ញាតឿនសំពាធខ្យល់កង់ (tyre pressure warning light) នឹងភ្លឺឡើង ប្រសិនបើមានកង់ណាមួយ មានសំពាធខ្យល់តិចជាង 25% នៃសំពាធសរុប ។ ការបើកបរនៅពេលមានកង់ធូរខ្លាំងពេក គឺអាចបង្កឲ្យ មានគ្រោះថ្នាក់ ដោយសារ ធ្វើឲ្យឡានពិបាកឈប់ ពេលជាន់ហ្រ្វាំង, ការបើកបរមិនមានលំនឹង, សឹកសំបកកង់ខុសពីធម្មតា, បង្កើនរ៉េស៊ីស្តង់កកិត រវាងសំបកកង់និងផ្លូវថ្នល់ (rolling resistance) ធ្វើឲ្យម៉ាស៊ីនប្រឹងខ្លាំង និងស៊ីសាំង ។

ត្រូវរកស្ថានីយបញ្ចូលខ្យល់ឡើងវិញ និង ពិនិត្យមើល ប្រសិនសំបកកង់ មានការធ្លុះធ្លាយ ដោយមុតដែកស្រួចផ្សេងៗ ។ សំរាប់រថយន្តអ្នកដំណើរជាច្រើន ត្រូវបាននែនាំឲ្យ បញ្ចូលសំពាធខ្យល់ ជាធម្មតា 32 – 34 PSI ។

មូលហេតុដែលអាចកើតមាន ៖ បាត់សំពាធខ្យល់កង់ ដោយសារការមុតដែកគោល ឬដែកស្រួច ឬមានស៊ូប៉ាប់កង់ខូច (bad valve steam), ឬដោយសារ ញ្ញាណករ ពិនិត្យសំពាធខ្យល់ខូច ឬអស់ថ្ម (failing TPMs sensor) ។ បាត់សំពាធខ្យល់ពី 1 – 2 PSI  / ខែ ជារឿងធម្មតា ។

អ្នកជំនាញឡានជាច្រើន បាននែនាំឲ្យមានការឆែកមើលសំពាធខ្យល់កង់ រាងរាល់អ្នកធ្វើដំណើរផ្លូវឆ្ងាយ និងជាធម្មតា ត្រូវឆែកមើលរាងរាល់ 1 ខែម្ដង ។

សំរាប់ពត៌មានបន្ថែមអំពី ប្រព័ន្ធត្រួតពិនិត្យសំពាធខ្យល់កង់ជាភាសាខ្មែរ, ចុចទីនេះ !

ភ្លើងសញ្ញាផ្សេងៗទៀត

រថយន្តមួយចំនួនមានភ្លើងសញ្ញា ដែលមានរូបតំណាងដោយឡែករបស់ពួកគេ ដើម្បីដាសតឿនអ្នកបើកបរនៅពេលមានអ្វីមួយខុសប្រក្រតី ។ ជាធម្មតាអ្នកអាចស្វែងយល់អំពីរូបសញ្ញាទាំងអស់របស់ឡាន នៅទំព័រខាងក្រោយ នៃសៀវភៅប្រើប្រាស់រថយន្ត ។

ចំនាំ ៖ រូបសញ្ញានៃភ្លើងសញ្ញាដាសតឿន អាស្រ័យលើប្រទេស ដែលផលិត រថយន្តនោះ ។ ខាងក្រោមគឺជាប្រភេទផ្សេងៗនៃភ្លើងសញ្ញាដែលអាចមាននៅរថយន្តជាច្រើនដែលអ្នកកំពុងប្រើប្រាស់ ។

• ភ្លើងពណ៌ក្រហម បញ្ជាក់ថាមានបញ្ហាធ្ងន់ធ្ងរ ឬបញ្ហាសុវត្ថិភាព
• ភ្លើងពណ៌លឿង ឬ ទឹកក្រូច បញ្ជាក់ថាមានអ្វីមួយ ដែលត្រូវការ ត្រួតពិនិត្យនិងជួសជុល
• ភ្លើងពណ៌ខៀវ ឬ បៃតង បញ្ជាក់ថាប្រព័ន្ធមានដំណើរការធម្មតា

64 Dashboard Symbols and What They Mean

Articles By Larry Carley, Nationally Recognized Automotive Technical Writer and Author
Prepared by Tiv Dararith, Mechanical Engineer at Institute of Technology of Cambodia

ភ្លើងសញ្ញាឆែកម៉ាស៊ីន

ភ្លើងឆែកម៉ាស៊ីន (check engine light) ត្រូវបានគេសន្មត់ថាគេប្រើវាសម្រាប់ឲ្យដំណឹងទៅអ្នកបរឡាននៅពេលដែលការបំភាយឧស្ម័នពុល (emissions) ឬសែនស័រចាប់សញ្ញាណាមួយកំពុងមានបញ្ហា (engine sensors fault) ។ បញ្ហាផ្សេងៗដែលធ្វើឲ្យភ្លើងសញ្ញាម៉ាស៊ីនភ្លឺឡើង ឬរលត់ទៅវិញ  អាចត្រូវបានយល់ច្រឡំយ៉ាងខ្លាំង ពីព្រោះអ្នកនឹងគ្មានវិធីអាចដឹងថាភ្លើងសញ្ញានោះមានន័យដូចម្តេច។

តើវាគឺជាបញ្ហាធ្ងន់ធ្ងរឬទេប្រសិនបើម៉ាស៊ីននោះហាក់បីដូចជានៅប្រក្រតី មិនមានបញ្ហាអ្វី តើអ្នកគួរតែមិនអើពើនឹងភ្លើងសញ្ញានោះឬទេ?

ដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហានេះ សូមយករថយន្តរបស់អ្នកទៅជួបអ្នកបច្ចេកទេសខាងផ្នែកធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យដោយប្រើប្រព័ន្ធកុំព្យូទ័រស្កេនរថយន្ត (diagnostic scan tool)។

អ្នកបច្ចេកទេសឡាននឹងយកម៉ាស៊ីនស្កេនទៅដោតនឹងរន្ធភ្ជាប់ឆ្នុកអេឡិចត្រូនិចធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យ (vehicle’s diagnostic connector) ដើម្បីអានកូដនៃបញ្ហានោះ។ តាមបច្ចេកទេស វាផ្តល់ការធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យដើម្បី ស្វែងរកកំហូច និងគ្រឿងបន្លាស់ដែលត្រូវផ្លាស់ប្តូរ ។

ប៉ុន្តែវាមិនមែនជារឿងធម្មតាដូចដែលបានលើកឡើងខាងលើ លេខកូដបញ្ហា (diagnostic trouble code (DTC)) គឺគ្រាន់តែជាការចាប់ផ្តើមនៃការរកតំរុយ ប៉ុន្តែវាមិនមែនជាការធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យចុងក្រោយនោះទេ។ អ្នកបច្ចេកទេសត្រូវនៅបន្តពិនិត្យមើល ផ្នែកផ្សេងៗទៀតនៃសៀគ្វីអគ្គិសនីដែលរងផលប៉ះពាល់ ដើម្បីកំណត់ថាតើអ្វីគឺជាបញ្ហាឲ្យពិតប្រាកដ។ ជាធម្មតាអ្នកបច្ចេកទេសត្រូវមានកំណត់សំគាល់នៃការវិភាគរោគសញ្ញា ដោយការបំបែកកំហូចផ្សេងៗឲ្យដាច់ចេញពីគ្នា ដើម្បីឆ្ពោះទៅដល់សេចក្តីសន្និដ្ឋានរួមមួយ នៃលទ្ធផលក្នុងការធ្វើរោគសញ្ញា និងរកឫសគុលនៃបញ្ហានោះ។

OBD 2 Connector Port

ជាឧទាហរណ៍រថយន្តដែលបំពាក់ប្រព័ន្ធកុំព្យូទ័រវិភាគរោគសញ្ញាជំនាន់ទី 2 (OBD II) ដែលមានលេខកូដ P0130 សម្រាប់បញ្ហានៅលើសៀគ្វីសែនស័រអុកស៊ីសែន (oxygen sensor circuit) ។ លេខកូដនេះអាចចង្អុលបង្ហាញប្រាប់ថា ប្រហែលជាសែនស័រខូ ឬក៏អាចមកពីឌុយភ្លើងសែនស័រ ឬខ្សែភ្លើងរបស់សែនស័រមានបញ្ហា ។

បញ្ហាដែលពិបាកគឺកូដនៃប្រព័ន្ធចំហេះក្នុង ប្រព័ន្ធ OBD II អាចចាប់យកបញ្ហាផ្សេងៗ នៃប្រព័ន្ធចំហេះម៉ាស៊ីន ប្រសិនបើស៊ីឡាំងណាមួយបាត់ចំហេះ (cylinders misfire)។ ប្រសិនបើម៉ាស៊ីនស្កេនឲ្យលេខកូដ P0301  មានន័យថាស៊ីឡាំងទីមួយបាត់ចំហេះ (cylinder #1 misfire) ដែលមូលហេតុមួយនេះអាចបណ្តាលមកពី ប៊ូយស៊ីខូច (bad spark plug), ឆ្នុកអេឡិចត្រូនិចខូច (bad plug wire), របុមភ្លើងឬប៊ូបីននៃប្រព័ន្ធចែកចាយភ្លើងខ្សោយ (weak coil on a distributorless ignition system (DIS)), ឬ (coil-on-plug (COP) ignition system), និងវាក៏អាចដោយសារប៉ិចបាញ់ឥន្ធនៈស្ទះឬខូច (dirty or dead fuel injector), ឬក៏អាចមានបញ្ហាផ្សេងៗទៀតដូចជាស៊ូប៉ាប់ លេចជ្រាបប្រេងនៅទ្រនាប់ក្បាលស៊ីឡាំង (bad valve, leaky head gasket, etc.) ។ល។

ដូចអ្វីដែលអ្នកបានស្វែងយល់នៅទីនេះ បញ្ហាជាច្រើនវាអាចកើតមានឡើងច្រើនករណី ដូចនេះអ្នកត្រូវតែរកអ្នកជំនាញការផ្នែកវិភាគរោគសញ្ញារថយន្ត ដែលមានបទពិសោធន៍ច្បាស់លាស់ក្នុងការវិភាគ និងស្វែងរកកំហូចឲ្យបានត្រឹមត្រូវ មុនពេលផ្លាស់ប្តូរគ្រឿងបន្លាស់ផ្សេងៗ។

លេខកូដព្រាវទាក់ទងនឹងម៉ាស៊ីនបាត់ចំហេះ (random misfire code (P0300)) គឺវាមានភាពស្មុគស្មាញ ដោយសារបញ្ហាផ្សេងៗអាចកើតមាននៅក្នុងករណីនេះ។ ជាឧទាហរណ៍លេខកូដ P0300 ដែលជាកូដបណ្តាលមកពី ល្បាយខ្សត់ (lean fuel/air mixture) ហើយបញ្ហាក៏អាចមកពីប្រព័ន្ធម៉ាស៊ីនលេចខ្យល់ (vacuum leak) ឬក៏ស្ទះប៉ិច ឬក៏អាចសំពាធសាំងទាបពេក (low fuel pressure), របុមអេឡិចត្រូនិចរបស់ប៊ូយស៊ីខ្សោយ (weak ignition coil), មានខ្សែភ្លើងដាច់ (bad plug wire) និងក៏អាចដោយសារម៉ាស៊ីនបំណែនមិនបានល្អនៅក្នុងបន្ទប់ចំហេះ (compression problem) ។

GM Tech 2, General Motor Diagnostic Scanner

មានពេលខ្លះអ្នកត្រូវចងចាំថាលេខកូដមួយចំនួនរបស់ប្រព័ន្ធ OBD II អាចមិនត្រឹមត្រូវទាំងស្រុង។ ក្រុមហ៊ុន General Motors មានបញ្ហាផ្សេងៗជាមួយប្រភេទម៉ាស៊ីនដែលមានទំហំស៊ីឡាំង 3.8 L ដែលវាមានកូដ P1406 លេខកូដមួយនេះប្រាប់យើងថាវ៉ាល់ EGR valve មានបញ្ហា ប៉ុន្តែប្រសិនបើអ្នកធ្វើការផ្លាស់ប្តូរ EGR valve ថ្មី ពេលនោះវានឹងមិនអាចដោះស្រាយបញ្ហាបានទេ ពីព្រោះក្នុងករណីនេះប្រព័ន្ធ OBD II ចាប់បានពត៌មានយ៉ាងឆាប់រហ័សពេកអំពីការបើកវ៉ាល់ EGR valve នៅពេលវាត្រូវបានបញ្ជាដោយម៉ូឌុលបញ្ជារមាស៊ីនរថយន្ត (Powertrain Control Module (PCM))។

ដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាមួយនេះគឺមិនមែនត្រូវធ្វើការប្តូរវ៉ាល EGR valve ថ្មីទេនោះទេ ប៉ុន្តែគឺអ្នកបច្ចេកទេសត្រូវបញ្ចូលកម្មវិធីឡើងវិញនៅក្នុងម៉ូឌុលបញ្ជារម៉ាស៊ីន (PCM flash reprogram) ។ ធ្វើដូចនេះ PCM នឹងកែល្បឿននៃការបិទ/បើកវ៉ាល់ EGR ឲ្យយឺតជាងមុនបន្តិច។ យោងទៅលើរោងចក្រផលិតរថយន្តដែលបានផ្តល់ជាការជូនដំណឹងសេវាកម្មបច្ចេកទេស (Technical Service Bulletins (TSBs)) គឺវាអាចជួយឲ្យអ្នកបច្ចេកទេសរថយន្តមិនមានភាពស្មុគស្មាញ និងចំណេញពេលវេលាក្នុងការដោះស្រាយបញ្ហាមួយនេះ។

ការងារ​វិភាគរោគសញ្ញាដោយប្រព័ន្ធកុំព្យូទ័រ និងសែនស័រមិនមែនជាការងារងាយស្រួលនោះទេ ប៉ុន្តែវាជាតម្លៃដែលយើងចំណាយសម្រាប់ការកាត់បន្ថយយ៉ាងខ្លាំងនៃការបំភាយឧស្ម័នពុលពីម៉ាស៊ីនរថយន្តទៅក្នុងបរិស្ថាន។
Check Engine Light Codes & Diagnostics – AutoZone Car Care

Articles by Larry Carley, Nationally Recognized Automotive Technical Writer and Author
Prepared and Translated by Tiv Dararith, Mechanical Engineer at Institute of Technology of Cambodia